Azərbaycanla Özbəkistan arasında münasibətlər öz məntiqini qazanmağa başlayır. İlkin siyasi istiləşmə diplomatiya, investisiya, infrastruktur və mədəniyyətin bir-birini gücləndirməsi ilə daha əhəmiyyətli bir şeyə çevrildi. Son səfər bu istiqamətdə nə qədər irəliləyiş əldə olunduğunu nümayiş etdirdi, çünki iki ölkə təkcə ikitərəfli münasibətlərini gücləndirmir, həm də Cənubi Qafqazı Mərkəzi Asiya ilə birləşdirən maraqlar şəbəkəsi yaradır.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin gəlişindən bir gün əvvəl Daşkənddə Azərbaycan bayraqları açılıb. Proqramın növbəti elementi pilotsuz təyyarələrin ifası idi, adətən Daşkəndə yalnız diplomatik rəsmiyyət deyil, diplomatik nöqteyi-nəzərdən həqiqətən vacib hesab edilən səfər zamanı nəzərdə tutulan hava rəqsi proqramı idi. Brauzeriniz videonu dəstəkləmir.
Xahiş edirəm faylı yükləyin: video/mp4 Ola bilsin ki, belə möhtəşəm qarşılanma mərasimi dövlət başçılarının xarici səfərləri üçün adi hal deyil və portretlərin nümayişini və pilotsuz uçuş aparatının nümayişini Azərbaycan prezidentinə münasibətin əksi kimi şərh edin. Bu, məsələnin ətindən sonra deyil, əvvəl gələn diplomatik dildir. Dünənki dövlət səfəri kəmiyyətcə özəyi – Əbədi Dostluq haqqında Müqaviləni, on layihənin açılışı və təməlqoyma mərasimini, 160 milyon dolları artıq sərmayə qoyulmuş 500 milyon dollar dəyərində müştərək investisiya fondunu, 2030-cu ilədək ticarət dövriyyəsini 1 milyard dollara çatdırmaq vədi və vahid Xəzər dənizi dəhlizi ilə Özbəkistan-Azərbaycan arasında xüsusi sərmayə yaratdı.
İki ölkə prezidentinin Kuksaroy iqamətgahında imzaladığı Əbədi Dostluq haqqında Müqavilədə iki ölkə arasında əbədi dostluq, qarşılıqlı etimad, strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik, hər bir ölkənin milli reallığına uyğun inkişaf yolu və modelinin seçilməsində qarşılıqlı dəstəyə əsaslanan münasibətlərin inkişaf etdirilməsi qeyd olunur. Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Hikmət Hacıyev imzalanma mərasimindən əvvəl zənciri belə açıqlayıb: "2022-ci ildə prezidentlər arasında təmaslar başlayandan Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoyub. Münasibətlər strateji tərəfdaşlıqdan müttəfiqliyə, indi isə əbədi dostluğa doğru inkişaf edib.
Bu, Azərbaycanın diplomatik təcrübəsində bir ilkdir”. Əslində, adi “strateji tərəfdaşlıq” və ya “müttəfiqlik münasibətləri” əvəzinə “əbədi dostluq” ifadəsi hər iki ölkənin ikitərəfli müqavilə lüğətinin ən yüksək rütbəsidir və Azərbaycanın indiyədək heç vaxt tətbiq etmədiyi sözdür. Müqaviləni mahiyyəti ilə təmin edən xüsusi ikitərəfli strukturdur. Cəmi beş il ərzində qarşılıqlı ticarət əməliyyatlarının sayı üç dəfə artıb, halbuki birgə layihələrin bütün investisiya portfeli artıq 5 milyard dolları ötüb.
Bu, təxmin deyil, faktiki investisiya portfelidir ki, onun birgə investisiya fondlarına yatırılan 160 milyon ABŞ dolları yalnız formal hissəsini təşkil edir. Dünən açılışı olmuş “Sea Breeze Uzbekistan” kurortu və “Baku City” iqamətgahı yalnız turizmlə bağlı infrastruktur layihələrinə yatırılan kapitalın həcmi Azərbaycanın Özbəkistan iqtisadiyyatına yatırdığı özəl investisiyaların bir neçə yüz milyon dolları həcmində qiymətləndirilir. Azərbaycan lideri bunu Ali Dövlətlərarası Şuranın iclasında qeyd edib: “Təkcə Özbəkistanın turizm sektoru üçün 5 milyard dollar investisiya nəzərdə tutulub.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
