İslandiyalı sosioloq Vidar Halldorsson deyir ki, rəqəmsal dövrümüz bir paradoks təqdim edir. İnsanlar qlobal və ani şəkildə bir-biri ilə daha çox əlaqədə və əlçatan olsalar da, bütün duyğu orqanlarımızdan istifadə edərək bir-birimizlə həqiqətən bağ qurmaq qabiliyyətimiz zəifləyir. Əlimizdəki superkompüterlərimiz hazır vəziyyətdə olduqda, nəticə etibarilə bir-birimizlə daha çox deyil, daha az əlaqədə oluruq.
Bu, yeni bir fikir deyil, lakin Halldorsson "sosial sehr" adlandırdığı yeni bir termin irəli sürüb. Bu, başqa bir insanla fiziki məkanda olmaqdan irəli gələn və cəmiyyəti qurmağa kömək edən kiçik siqnallar, enerji mübadiləsi və empatiya əlaqəsidir. O bildirir ki, üzün mikro-ifadələri, bədən dili, məkan yaxınlığı və hətta qoxu belə sosial məlumat daşıyır. Fransız sosioloqu və sosial elmlərin atası Emil Dürkheym buna bəlkə də "kollektiv coşqu" – insanın özündən daha böyük bir şeyin parçası olduğu hissi – deyərdi.
Daha çox oxuyun: “Müasir dünyada özünü necə evdə hiss etməli”
Halldorsson müasir dövrümüzdəki tənhalıq, qütbləşmə, narahatlıq və nifrətin məsuliyyətini böyük ölçüdə ekranların gündəlik həyatın hər bir sahəsinə necə hakim kəsilməsi ilə əlaqələndirir. Əvvəllər başqaları ilə fiziki məkanlarda etdiyimiz bir çox fəaliyyət indi evdən bir düyməyə basmaqla əlçatandır: ərzaq alış-verişi, kinoya baxmaq, idman yarışlarını izləmək, hətta dini ayinlər.
Halldorsson bu yaxınlarda yeni bir kitab nəşr etdi: "Rəqəmsal ekran istifadəsi insan cəmiyyətlərini necə yadlaşdırır: Sosial sehr və onun tənəzzülü haqqında traktat". O, kitabında sosial sehrin geri qaytarılması lazım olduğunu müdafiə edir. Mən onunla komanda idman növləri, insan adaptasiyası və kollektivizm mədəniyyətlərini necə canlandıra biləcəyimiz haqqında danışdım.
Tədqiqatlarınızın çoxu idmançıların psixologiyası və komanda idman növlərinə yönəlib. Bu işlə yeni kitabınızın mövzusu olan ekranlar və tənhalıq arasında birbaşa əlaqə görürsünüzmü?
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
