ABŞ-ın vasitəçiliyindən sonra Suriya və İsrail nümayəndələri aylar sonra ilk dəfə keçən həftəsonu İordaniyada görüşdülər. Danışıqların məqsədi İsrailin Suriya ərazisinə son hücumlarından sonra yaranan gərginliyi aradan qaldırmaq və İsrail ilə Türkiyə arasında hərbi əməliyyatların Suriyaya sıçramasının qarşısını almaq olub. Bu gərginliyə avqustun 18-də İsrailin İdlib vilayətindəki Əbu Duhur hərbi aerodromuna hücumu səbəb olub.
Suriya mənbələrinin məlumatına görə, hücum uçuş-enmə zolağına və anbar obyektlərinə vurulub, heç bir ölüm hadisəsi baş verməyib. İsrail bəyan edib ki, Suriya Türkiyə hərbçilərinin aerodromdan istifadəsinə icazə verərək əvvəlki təhlükəsizlik razılaşmasını pozub və ya pozmaqla hədələyib. Dəməşq və Ankara bu iddiaları rədd edib.
ABŞ İsrail müttəfiqinin hücumunu “lazımsız eskalasiya” kimi tənqid edib. Diplomatik baxımdan bu, Ankara və Dəməşqə kifayət qədər aydın ritorik dəstəyin nümayişi deməkdir. İsrail Türkiyənin Suriyadakı potensial hərbi varlığına qırmızı xətt kimi baxır. Bununla belə, belə bir yerləşdirmənin uzunmüddətli perspektivdə planlaşdırılıb-planlaşdırılmadığı və ya hücum zamanı onun qaçılmaz olub-olmadığı hələ də aydın deyil.
Bu məsələ ilə bağlı sübutlar ictimaiyyətə açıqlanmır. Bununla belə, hələ 2025-ci ilin aprelində xəbər agentliyi anonim mənbələrə istinadən Türkiyənin Suriyada planlaşdırılmış birgə müdafiə paktının bir hissəsi olaraq qoşun yerləşdirmək istəyə biləcəyi ən azı üç hava bazasını təftiş etdiyini bildirib. Həmin vaxt da İsrailin hava hücumları artıq həyata keçirilirdi.
Vaşinqtonda yerləşən, İsrailyönlü hesab edilən Demokratiyaların Müdafiəsi Fondu (FDD) bu hücumu belə əsaslandırır: “İsrail Ankaranın Suriyadakı hərbi mövcudluğunun sonda İsrailə təzyiq və ya təhdid platforması kimi istifadə edə biləcəyindən narahatdır və Suriya prezidenti Əhməd əl-Şaraa ilə Türkiyə rəhbərliyi arasındakı yaxın münasibətdən ehtiyatlanır”. Alman Yaşıllar Partiyasına bağlı Heinrich Böll Fondunun Suriya üzrə eksperti Bente Şeller üçün bu izahat qısadır. O, DW-yə deyib: “Hələlik türk qoşunlarının orada yerləşdiyinə dair heç bir sübut yoxdur. O qeyd edib ki, İsrail həqiqətən də öz kəşfiyyatına malik olsa da, son hücuma İsrailin Suriya ilə bağlı ümumi siyasəti və Türkiyənin artan regional rolu fonunda baxmaq lazımdır.
Beyrutda Almaniya Sosial Demokrat Partiyasına (SPD) bağlı olan Almaniyanın Fridrix Ebert Fondunun Yaxın Şərq üzrə analitiki Markus Şnayder də Suriyada və onun hüdudlarından kənarda güc və təsir uğrunda mübarizənin getdiyinə diqqət çəkir. “Hücum, ilk növbədə, gələcəkdə Suriyada hansı hərbi nizamın yaranacağı sualını gündəmə gətirir”, o, DW-yə bildirib. Onun fikrincə, İsrail Suriyanı zəif saxlamaq istəyir, çünki öz hava məkanına nəzarət edən suveren dövlət İsrailin hərbi fəaliyyət azadlığını məhdudlaşdıracaq.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
