Anak Krakatau və ya Krakataunun övladı kimi tanınan İndoneziya vulkanı 1920-ci illərdə 1883-cü ildə dağıdıcı şəkildə püskürən daha böyük Krakatau vulkanının sualtı qalıqlarından meydana gəlmişdir.
Lava axını dayandıqdan çox sonra, nəhəng püskürmələr Yerin iqlimini və bütün dünyadakı cəmiyyətləri dəyişdi.
İlk teleqram Sinqapura bazar ertəsi günü Hollandiya Ost-Hindindəki (indiki Cakarta, İndoneziya) Bataviya şəhərindən göndərildi. "Krakataudan (vulkan adası) dəhşətli partlayışlar eşidilir", - deyə xəbər verilirdi. Qısa müddət sonra: "Daşlar yağır. Anjer yaxınlığındakı kənd yuyulub getdi." Teleqraf xətləri dağıdılmış körpülər, parçalanmış qayıqlar, "yoxa çıxan" mayaklar haqqında xəbərləri çatdırmağa davam edirdi. Çərşənbə axşamı günortaya qədər təbii fəlakətin miqyası aydın idi: "Bir vaxtlar Krakatau dağının olduğu yerdə indi dəniz hökm sürür."
Bir neçə gün ərzində dağıntının mənbəyi bütün dünyada məlum oldu. 27 avqust 1883-cü il səhəri vulkan püskürməsi Yava və Sumatra arasındakı boğazda iki adanı və üçüncüsünün böyük hissəsini məhv etmişdi. 36.000-dən çox insan həlak oldu, onların əksəriyyəti nəhəng partlayışdan kənara yayılan dağıdıcı sunamilər nəticəsində dünyasını dəyişdi.
Mərkəzi Amerika vulkanları Yerin geoloji təkamülü haqqında ipucları təqdim edir.
Viktoriya dövrünün telekommunikasiya vasitələri sayəsində tarixdə ilk dəfə idi ki, dünyanın hər yerindəki insanlar dağıdıcı vulkan püskürməsinin dərhal və uzunmüddətli təsirlərini demək olar ki, real vaxt rejimində sənədləşdirməyə başladılar. Növbəti bir neçə il ərzində öyrəndikləri şeylər müasir vulkanologiya elminin təməlini qoydu. Bu, ən böyük püskürmələrin iqlimə, kənd təsərrüfatına və hətta insan tarixinin gedişatına necə təsir edə biləcəyi barədə xüsusilə göz açan bir dərs idi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
