Terry Eagleton, xüsusilə ölümün granit faktına gəldikdə, qarışıq düşüncələrin pərəstişkarı deyil. O, xüsusilə Dylan Thomasun münasibətini bəyənmir. Onun xəstə atasını o yaxşı gecəyə yumşaq getməsinə çağırdığı məşhurdur. Əgər ölüm o qədər yaxşıdırsa, onda niyə, Eagleton məntiqli olaraq soruşur, Tomas atasının qovulmasını istəyərdi? DJ Thomas daha doğrusu, evdə düz bir maraton qaçıcısı kimi gözəl sonuna doğru sürüşməyə təşviq edilməməlidir?
Eagleton'un Tomas'ın ikiqat düşüncəsinə təriflədiyi sözləri onun ölümünün həqiqətini inkar etmək kimi oxunmamalıdır. Əksinə, 83 yaşında bu kitabın ölümündən sonra nəşr olunacağından əmin olmadığını etiraf edən Eagleton, başqa bir çox şey haqqında düşünmək və ya yazmaq çətin olduğunu düşünür. 60-illik akademik karyeradan sonra Marksist ədəbi nəzəriyyəsi ilə mübarizə aparmaqdan sonra, postmodernizm tənqidinin mərkəzindəki epistemoloji boşluğu qeyd etmədən, Eagleton bu gün ölümü və onun necə əlalə hissini düşünməyə daha çox maraq göstərir. Məsələn, bir ziraf geyimində geyinərkən ziyarət edə bilər.
Yox, Eagleton aydınlaşdırır ki, uzun boynuzlu bir qovşaq kimi ölüb tapılmaq həqiqətən əhəmiyyət kəsb edəcəkdir. Çünki sən heç kimdən narahat olmazdın. Həqiqətən, onun fikrincə, bu heç bir əhəmiyyət kəsb etməsi ölənlərin böyük zövqlərindən biridir. Axı, siz mənəvi və sosial öhdəliklərin əlindən gələ bilmirsiniz: kreditorlarınızı aldada bilərsiniz, anənizin dəfn mərasimində iştirak edə bilməzsiniz və parkda əmanət ödəmək üçün getdikcə daha histerik tələbləri unudursunuz. Hətta ölü olmağın bir şeyində seks ola bilər, bir az pornografik zövq məhv olmaqda, Eagleton'un dediyi İçəmişməz bir gücə boyun eğdirməkdə erotiki xoşbəxtlik. Praktiki olaraq, artıq bütün bunları bir yerdə saxlamaq məcburiyyətində deyilsiniz.
Lakin bu mübarək azadlığa qədər gücümüzün ən yaxşısını etməyə məcbur oluruq. Eagleton ölümün yaxın olduğunu bilən hər gün yaşamağa çalışmağı mühüm şəkildə dəstəkləyir. Doğru iş görüldükdə, nəzəri olaraq bu bizi ələ keçirməyə, ələ keçirməyə və talan etməyə məcbur edən ölümcül narahatlıqdan azad etməlidir. Bunun əvəzinə, ətrafımızdakı dünyanı bir William Blake kimi görkəmli intensivliklə yaşayırdıq, hər bir yağış damlasını, günəş işığı şüalarını və alma qırışını ağrılı bir aydınlıq nöqtəsinə qədər dadlayırdıq. Prinsipcə gözəl, amma Eagleton'un dediyi kimi, bu ekstazi vəziyyətinə çatmaq üçün lazım olan zehni əyləncə dəyərindən daha çox problemə səbəb ola bilər.
Çünki fakt qalır ki, biz zamanın tələsində olan canlılarıq, həmişə keçmişə geri dönərək təsəvvür edilmiş bir gələcəyə doğru irəliləyirik, indiyin reallığında yaşamaqdan imtina edirik. Bu səbəbdən, bizim kiçik ölümlərimiz gözlənilməz bir təhqir kimi gəlir, biz gözləmədiyimiz canavar adaletsizlik. Eagleton burada onu rahatlatır ki, ölüm gələndə biz, ehtimal ki, düzgün və ya gözəl bir şey deməyək. Thomas'un son sözləri görünən kimi idi "Son ədəndədir" Eagleton'ın qəddar şəkildə qeyd etdiyi kimi, köhnə külək çantalarının bir daha bir "metafiziki boşluq"dur.
Ölüm yatağından danışmaq üçün Steve Jobs'un daha az təyinatlı olduğunu xatırlamaq daha yaxşıdır. - Vay! Bu, böyüklük üçün heç bir zəhmət çəkmir və dinləyicini öz fantaziyalarına uyğun boşluğu doldurmağa azad edir. Mən həmişə Jobsun göylü Apple mağazasından görüntüləri görməyi xoşlayıram. Futurist Mac-lərdə kobalt rəngli tiş-shirt geyinən mələklərin sıraları ilə.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
