Bu beyin implantı iflic olan insanların zehinlə idarə olunan virtual avatar vasitəsilə eyni vaxtda danışmasına və jest etməsinə imkan verir

Ağır iflic olan insanlar başqaları ilə ünsiyyət qurmaqda çətinlik çəkə bilərlər. Eksperimental beyin-kompüter interfeysləri (BCI) onların fikirlərini çatdırmalarına kömək etmək üçün xeyli irəliləyiş əldə etsə də, bu texnologiyalar ümumiyyətlə ya nitq, ya da hərəkətlə məhdudlaşırdı.

İndi alimlər hər ikisini eyni vaxtda edə bilən bir alət hazırlayıblar.

Sentyabrın 14-də "Nature Neuroscience" jurnalında təsvir edilən implant istifadəçilərə virtual avatarın nitqini və hərəkətlərini real vaxt rejimində öz düşüncələri ilə idarə etməyə imkan verir. İş hələ ilkin mərhələdə olsa da, bu yenilik bir gün iflic olan insanların daha incə çalarlarla ünsiyyət qurmasına kömək edə bilər və ya ağılla idarə oluna bilən robot protezləri üçün bir tramplin rolunu oynaya bilər.

Kaliforniya Universiteti, San-Fransiskonun biomühəndisi və tədqiqatın həmmüəllifi Samanta Brosler "New Scientist"dən Karissa Vonqa deyir: "Gündəlik həyatımızda jestlər ünsiyyətdə mühüm rol oynayır. "Bəlkə" demək və başını tərpətmək, başını yelləməkdən tamamilə fərqli bir məna daşıyır".

Yeni tədqiqatda Brosler və həmkarları iki iştirakçıya diqqət yetiriblər; onlardan biri insultdan sonra iflic olub, digəri isə amiotrofik lateral skleroz (ALS) adlı neyrodegenerativ xəstəlikdən əziyyət çəkir. Hər bir şəxsin sensorimotor korteksinə – beynin daxil olan duyğuları və çıxan hərəkətləri emal edən bölgəsinə cərrahi yolla 253 elektrodlu iPhone ölçüsündə bir cihaz yerləşdirilib. Tədqiqatın həmmüəllifi, Kaliforniya Universiteti, San-Fransiskonun neyrocərrahı Edvard Çanq "Science" jurnalından Cenni Erin Smitə bildirib ki, implant digər BCI-lar kimi beyinə nüfuz etmək əvəzinə onun səthində yerləşdiyi üçün belə geniş sahəni təhlükəsiz şəkildə əhatə edə bilir.

Komanda kompüter modellərini iştirakçıların "salam" və "sizinlə tanış olmağıma şadam" kimi on ifadəyə qədər deməyə çalışarkən və ya əl çalmaq və əl yelləmək kimi on jestə qədər yerinə yetirməyə çalışarkən onların düşüncələrini deşifrə etmək üçün öyrədib. Onlar həmçinin 100-ə qədər real nitq və jest kombinasiyası üzərində məşq ediblər. Sonra tədqiqatçılar ifadələr və jestlərlə bağlı beyin fəaliyyətini fərdiləşdirilmiş tam bədənli rəqəmsal avatara xəritələyiblər; bu avatar hərəkətlər edə və ekrandakı mətnlə danışa bilirdi.