ABŞ prezidenti Donald Tramp Truth Social platformasında strateji su yolunu “yeni Amerika ərazisi” kimi təsvir edən xəritəni yerləşdirdikdən sonra Hörmüz boğazının gələcəyi ilə bağlı təklifini təzələyib. Bu, Trampın avqustun 18-də paylaşdığı Hörmüz boğazını vurğulayan eyni xəritəni ilk dəfə dərc etmir. ABŞ prezidenti boğazın Amerika ərazisi hesab edilməsi ideyasını ilk dəfə avqustun 15-də səsləndirib.
Tramp Nyu Yorkda keçirilən mitinqdə deyib: “Biz çox ağır məğlubiyyətə uğrayan İranı məğlub etməyi başa vurduqdan sonra Hörmüz boğazının ABŞ-a məxsus torpaq olacağını tezliklə elan edəcəyəm”. Hörmüz boğazı dünyanın ən mühüm gəmiçilik yollarından biridir; Müharibə başlamazdan əvvəl xam neftin və mayeləşdirilmiş təbii qazın qlobal ixracının təxminən beşdə biri ondan keçirdi. İran boğaza nəzarət etdiyini iddia etsə də, Tramp öz növbəsində keçidə “tam nəzarət edən”in ABŞ olduğunu iddia edir.
Tehran müharibə başlayandan bəri boğazı bağlı saxlayır və onun yenidən açılması şərtləri ilə bağlı Vaşinqtonla mübahisəsi davam edir. Bundan əvvəl rəsmi İran hesabı ABŞ-ın Kaliforniya ştatını “İrana məxsus yeni torpaq” kimi təsvir etmişdi. İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi də Trampın bu sözlərinə cavaba qoşularaq yazıb: “Onun Hörmüz boğazı ilə bağlı illüziyaları tezliklə düzələcək, yoxsa biz bu aldanmış adamın illüziyalarını düzəldəcəyik”. İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rezai şənbə günü bildirib ki, ABŞ öhdəliklərini yerinə yetirənə və onun "davranışını" dəyişdirənə qədər Hörmüz boğazı bağlı qalacaq.
"Amerikanın iddialarına baxmayaraq, Hörmüz boğazı bağlıdır və Amerika öz davranışını düzəltməyincə açılmayacaq... Bu dəfə Amerika ilk növbədə öz öhdəliklərinə əməl etməlidir", - Rezai İran dövlət televiziyasına deyib. Rezayi ABŞ-ın Tehrana qarşı iqtisadi tədbirlərinə qoşula biləcək ölkələrə xəbərdarlıq edib.
“Bütün ölkələrə bəyan edirik... ABŞ-ın apardığı iqtisadi müharibəyə qoşulmayın” deyən o, “bizə qarşı iqtisadi məhdudiyyətlərin qoyulmasında iştirak edən istənilən ölkənin düşmən sayılacağını” vurğulayıb. İran rəsmisi həmçinin, onun təbirincə, ABŞ-dan “uzaqlaşmaqdan imtina edən” ölkələrin maraqlarına “zərər vurmaqla” hədələyib. İranın indiyə qədər imkanlarının yalnız bir hissəsindən istifadə etdiyini bildirən Rezai, həyata keçirdiyi hücumların ABŞ-ın iqtisadi maraqlarına toxunmadan yalnız ABŞ hərbi bazalarını hədəf aldığını qeyd edib.
"Hələlik biz yalnız hərbi bazaları hədəfə almışıq, lakin onlar bizə qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq etmək istəsələr, ABŞ-ın İran ətrafında və başqa yerlərdə neft şirkətləri və digər biznesləri var və biz onları vuracağıq", - deyə o əlavə edib: Rezai prezident Trampa xəbərdarlıq edib ki, İrana qarşı hər hansı yeni addım böyük eskalasiyaya səbəb ola bilər. Tehran və Vaşinqton iyun ayında müharibəyə son qoymaq və iki tərəf arasında daha geniş razılaşmaya yol açmaq məqsədi daşıyan anlaşma memorandumu imzalayıblar. Bununla belə, anlaşmanın əldə edilməsi prosesi sonradan bunun necə həyata keçiriləcəyi ilə bağlı fikir ayrılıqları, habelə Hörmüz boğazında naviqasiya tənzimləmələri ilə bağlı mübahisələr səbəbindən dalana dirəndi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
