Tutaq ki, varlığın ən vacib sualına müsbət cavab veririk. O zaman geriyə yalnız bir sual qalır: Bu həyatı necə yaşamalıyıq?
Düşüncə və hissiyyatın bir cavab tapmaq üçün icad etdiyimiz bütün texnologiyalara — fəlsəfə və poeziya, müqəddəs kitablar və özünəkömək — baxmayaraq, həyat bizə lal-kar şəkildə, əzəmətli və laqeyd bir halda geri baxır; bizi qarşı-qarşıya qoyulmuş baş barmaqlarla təchiz edib, lakin özünə istinad edə bilən bir şüurla əlil edib ki, bu da bizi sadəcə sağ qalmağın bayağılığından narazı salır. Yüz trilyon sinapsın üst qatının altında, həddindən artıq düşünən heyvan ehtiyaclar səhrasında yolunu itirməkdə davam edir.
Digər heyvanlar belə deyil. Volt Vitmen "Ot yarpaqları"nda (hansı ki, həm fəlsəfə, həm poeziya, həm müqəddəs kitab, həm də özünəköməkdir) yazırdı: "Onlar öz vəziyyətlərinə görə tərləyib sızıldamırlar, qaranlıqda oyaq qalıb günahları üçün ağlamırlar, Allaha olan borclarını müzakirə edərək məni bezdirmirlər, heç biri narazı deyil, heç biri əşyalara sahib olmaq maniyası ilə dəli olmayıb."
Vitmendən bir əsr yarım sonra Enni Dillard bu insan həyatlarını necə yaşamaq üçün bir model kimi başqa bir heyvana üz tutur. Bir ondatranı özünə şüursuzluq mövzusunda müəllim seçdikdən sonra, o, 1982-ci ildə nəşr olunan "Daşa danışmağı öyrətmək" adlı vəhy paketində, daha sonra isə mənim bütün zamanların ən sevimli kitablarımdan biri olan "Bolluq: Köhnə və Yeni Nəqli Hekayələr" (ictimai kitabxana) toplusuna daxil edilən essedə gəlinciklə qarşılaşmasını və bununla necə aydınlandığını təsvir edir.
Mən bir gəlinciyi hürkütmüşdüm, o da məni hürkütmüşdü və biz uzun müddət bir-birimizə baxdıq.
Evimdən iyirmi dəqiqəlik məsafədə, daş karxanasının yanındakı meşənin içindən və şose yolunun o tayında Hollins gölməçəsi yerləşir; bu, gün batanda gedib ağac kötüyünün üstündə oturmağı sevdiyim, diqqətəlayiq dayaz bir yerdir. Hollins gölməçəsi həm də Mürrey gölməçəsi adlanır; o, Tinker dərəsinin yaxınlığındakı iki akr ərazini altı düym su və altı min zanbaq yarpağı ilə örtür. Qışda qəhvəyi-ağ rəngli danalar onun ortasında dayanır, sadəcə dırnaqlarını isladırlar; uzaq sahildən baxanda onlar möcüzənin özü kimi görünürlər, möcüzənin laqeydliyi ilə birlikdə. İndi, yayda, danalar yoxdur. Su zanbaqları çiçək açıb yaşıl üfüqi bir müstəviyə çevrilib ki, bu da asta-asta yeriyən qara quşlar üçün bərk torpaq, qara zəlilər, xərçənglər və çəkilər üçün isə titrək bir tavandır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
