Orta Asiyanın ən diqqətəlayiq memarlıq ansambllarından biri Səmərqənddəki qədim Registan meydanıdır. Özbəkistana press-turda iştirak edən Azərbaycan mediasının nümayəndələri Registanın tarixini, onun mədəni və elmi əhəmiyyətini, onun üç simvolik mədrəsəsinin - Uluq Bəy, Şer-Dor və Tilla-Karinin fərqli xüsusiyyətlərini araşdırıblar. Press-turda Azərbaycanın aparıcı KİV-lərinin 20 nümayəndəsi iştirak edir.
İştirakçılar arasında Trend Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin baş redaktoru Emin Əliyev də var. Adı özbək dilindən “qumlu yer” kimi tərcümə olunan Registan meydanı əsrlər boyu Səmərqənd şəhərinin ictimai və ticarət həyatının mərkəzi kimi xidmət etmişdir. Burada mühüm dövlət qərarları elan edilir, bayramlar keçirilir, tacirlər və sənətkarlar meydana toplaşırdılar.
Registan memarlıq ansamblı Teymurilər dövründə və sonrakı hökmdarlar dövründə formalaşmışdır. Meydandakı ilk bina 1417-1420-ci illərdə tanınmış alim və hökmdar Mirzo Uluq bəyin təşəbbüsü ilə tikilmiş Uluq Bəy mədrəsəsi olmuşdur. Orada astronomiya, riyaziyyat, fəlsəfə və ilahiyyat fənləri tədris olunurdu.
XVII əsrdə Səmərqənd hökmdarı Yalanqtuş Bahadur daha iki mədrəsəni - Şer-Dor və Tilla-Karini istifadəyə verdi. 1636-cı ildə tamamlanan Şer-Dor mədrəsəsi xüsusilə pələnglərin və günəşin təsvirləri olan zəngin bəzədilmiş portalı ilə tanınır. Tilla-Kari adı "qızılla bəzədilmiş" kimi tərcümə olunur və onun geniş zərli ornamentinə, xüsusən də məscidin içinə aiddir.
Bu gün üç mədrəsə Səmərqənd və Özbəkistan memarlığının müəyyənedici simvollarından birinə çevrilmiş ahəngdar memarlıq ansamblı təşkil edir. Press-tur zamanı jurnalistlər Registanın bərpasının tarixi ilə də tanış olublar. Əsrlər boyu kompleks dəfələrlə zəlzələlərin və digər təbii amillərin təsirinə məruz qalmışdır.
Geniş bərpa işləri onun memarlıq və bədii irsinin çox hissəsini qoruyub saxlamağa və bərpa etməyə kömək etmişdir. 2001-ci ildə Səmərqənd tarixi abidələri də daxil olmaqla YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Bu gün Registan meydanı Özbəkistanın ən çox ziyarət edilən turistik yerlərindən biridir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
