Biz ömrümüzü itirmək sənətinə yiyələnməyə sərf edirik. Zəruri itkilərimiz bizi formalaşdırır; lazımsız, mənasız, sarsıdıcı itkilər isə dözümlülük həddimizi yoxlamaq üçün bizi əyir. Biz insanları həyatda itirə bilərik — münaqişələr, çaşqınlıq, onların travmalarının nəticələri üzündən; bu itkilər məhz başqa cür ola biləcəyi üçün ağrılıdır. Biz insanları ölümə də itirə bilərik — bu itkilər isə başqa cür ola bilməyəcəyi və bir daha heç vaxt olmayacağı üçün ağrılıdır.
Bütün mümkün itkilərimiz arasında valideyn itkisi ən qaçılmaz və ən mürəkkəbidir, çünki bu, ən ilkin, bağlılıq və fərdiləşmənin mürəkkəblikləri ilə ən çox yüklənmiş, dünyada necə hərəkət etdiyimizi, necə əziyyət çəkdiyimizi, necə sevdiyimizi formalaşdıran mürəkkəbliklərlə doludur.
Heminqueyin "sevdiyiniz heç kəs heç vaxt ölmür" deməkdə haqlı olmasına baxmayaraq, valideyn öldükdə çox real bir şey ölür — bioloji bağ, yaddaş anbarı, münasibətin necə ola biləcəyinə dair bir halüsinasiya. Valideynləriniz ölərkən nə edəcəyinizi bilsəniz belə, hətta bunu ən böyük zərifliklə etsəniz belə, heç nə sizi o itki baş verdikdə onun təsirinə qarşı hazırlaya bilməz.
Yenə də, bu prosesdən keçməyin yolları var — şüurda saxlamaq lazım olan şeylər, incə nəzakətlər, kədər prosesindəki kiçik lütflər — bunlar ağrını yüngülləşdirə bilər.
Bunlardan biri Coan Didionun klassik "Sehrli düşüncə ili" (The Year of Magical Thinking) əsərindən (ictimai kitabxana) bir parçada verilir:
Anam öləndən sonra Çikaqodan, keçmiş Maryknoll keşişi olan bir dostumdan məktub aldım; o, nə hiss etdiyimi dəqiq duyurdu. O yazırdı ki, valideynin ölümü, "hazırlığımıza baxmayaraq, hətta yaşımıza baxmayaraq, içimizdəki dərinlikləri yerindən oynadır, bizi təəccübləndirən və çoxdan unudulduğunu düşündüyümüz xatirələri və hissləri üzə çıxara bilən reaksiyalar doğurur. Biz yas dedikləri o qeyri-müəyyən dövrdə, okeanın dibində səssizcə dayanan, indi yaxın, indi uzaq olan, bizi xatirələrlə sarsıdan dərinlik bombalarından xəbərdar olan bir sualtı qayıqda ola bilərik."
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
