İranın Azərbaycandakı keçmiş səfiri Möhsün Pakayin Trend-ə eksklüziv müsahibəsində bildirib ki, Xəzər strateji su hövzəsi kimi beş sahilyanı dövlət arasında müxtəlif sahələrdə münasibətlərin formalaşmasında həlledici rol oynayır. Pakayin qeyd edib ki, Xəzər dənizinin geosiyasi əhəmiyyəti nəqliyyat və yük daşımalarına da aiddir. Onun zəngin biomüxtəlifliyi ətraf mühitin mühafizəsini də əsas prioritet təşkil etmişdir.
Onun sözlərinə görə, Xəzər Dənizi Gününün təyin edilməsi onun ekosisteminin qorunması səylərinə beynəlxalq diqqəti cəlb etməyə kömək edir. Sabiq səfir qeyd edib ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiya 2018-ci il avqustun 12-də beş sahilyanı dövlətin prezidentləri tərəfindən imzalanıb. Konvensiya 20 illik intensiv diplomatiyanın, 52 ekspert görüşünün, xarici işlər nazirlərinin 10 görüşü və Rusiya, İran, Azərbaycan, Qazaxıstan və Azərbaycan dövlət başçılarının iştirakı ilə keçirilən bir sıra sammitlərin nəticəsidir.
Tərəflər həmçinin öz ərazilərini hərbi məqsədlər üçün başqa dövlətlərə verməməyi öhdələrinə götürürlər. Bu, Xəzər dənizinin ən təhlükəsiz və sabit su hövzələrindən biri kimi rolunu artırır”, - deyən Pakayin bildirib ki, konvensiya sahilyanı dövlətlər arasında siyasi, hərbi, balıqçılıq, ekoloji, gəmiçilik, elmi və tədqiqat sahələrində konstruktiv əməkdaşlıq üçün əlverişli şərait yaradıb.
Pakayin bildirib ki, sənəd daxili sular, ərazi suları, eksklüziv balıqçılıq zonaları, ümumi dəniz məkanı, dəniz bioloji ehtiyatları və çirklənmə ilə bağlı dəqiq texniki və hüquqi təriflər verməklə qaydaların effektiv həyata keçirilməsi üçün ümumi hüquqi baza yaradır. Yeni konvensiyaya əsasən, balıqçılıq zonası 25 milə qədər uzadılıb. Bu, Xəzərin ehtiyatlarından istifadə üçün yeni imkan sayıla bilər”.
O, həmçinin beynəlxalq terrorizm və onun maliyyələşdirilməsi, silah, narkotik və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi, habelə miqrant qaçaqmalçılığı ilə mübarizə sahəsində əməkdaşlığı xüsusi qeyd edib. Keçmiş səfir Xəzəryanı dövlətlər arasında ticarət əməkdaşlığının vacibliyini vurğulayaraq, son illər beş ölkənin biznes strukturları ilə özəl sektor şirkətləri arasında, xüsusilə də idxal və ixracda müsbət əlaqələrin inkişaf etdiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, regionda mütəmadi olaraq biznes forumlar keçirilir, hökumətlər isə özəl sektorun fəaliyyətini təşviq etməyə və əməkdaşlıq üçün əlavə stimullar yaratmaq üçün maneələri aradan qaldırmağa çalışırlar.
Pakayin İranın nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına da diqqət çəkib. Təxminən iki il əvvəl İranın Xəzər limanını Rəşt dəmir yolu ilə birləşdirən dəmir yolu istifadəyə verilib. Dəmir yolu Bəndər Abbas limanı ilə birləşərək, Xəzəryanı ölkələrdən gələn yüklərin İranın cənubundakı limanına çatmasına və daha sonra Türkiyə və Avropa daxil olmaqla, digər istiqamətlərə daşınmasına imkan verir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
