sözaltı xəbər Siyasət
Siyasət
EN AZ
Xi, Putin və Kim Tramp Son Təyyarə Daşıyıcısını çəkərkən Sakit Okeanda əzələləri bükür

Xi, Putin və Kim Tramp Son Təyyarə Daşıyıcısını çəkərkən Sakit Okeanda əzələləri bükür

newsweek.com 18.08.2026 11:00 3 baxış
"Daşıyıcı qrupun olmaması Vaşinqtonun əsas enerji proqnozlaşdırma alətini itirməsi deməkdir" dedi ekspertlərdən biri Newsweek-ə.

Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Yaxın Şərqdəki əməliyyatlara kömək etmək üçün Asiya-Sakit Okean bölgəsində aktiv şəkildə yerləşdirilən yeganə təyyarə gəmisi, Vaşinqtonun bölgədəki ən yaxşı üç rəqibi ABŞ tərəfdaşlarına qarşı problemləri daha da artırdı. İlk dəfə bu ayın əvvəlində İrana qarşı əməliyyatları dəstəkləmək üçün 260 gündən çox (standart altı aylıq turdan çox) yerləşdirmədən sonra dənizçilərin ailələrinin gəmidə pisləşən şərtlərlə bağlı qaldırdıqları narahatlıqlar fonunda USS Abraham Lincoln gəmisini xilas etmək üçün yeni bir təyyarədaşıyıcının göndəriləcəyi ilə bağlı məlumatlar ortaya çıxdı. Əvəzedicinin daha sonra ABŞ-a gedən USS George Washington olduğu təsdiqləndi.

Mərkəzi Komandanlığın (CENTCOM) Vyetnama liman səfərindən əməliyyatlar sahəsi. Lakin sonuncu daşıyıcı Sakit Okeanın qərbini tərk etdikdən sonra Çin, Rusiya və Şimali Koreyadan ibarət ABŞ rəqibləri üçlüyü yalnız hərbi fəaliyyətləri artırdı. Geostrategiya və diplomatiya üzrə tədqiqatlar üzrə vitse-prezidenti Raymond Kuo Newsweek-ə deyib: "Əminəm ki, onlar bu yerləşdirmədən olduqca xoşbəxtdirlər".

"ABŞ-ın hələ də regional bazalarında quru və hava qüvvələri olsa da, daşıyıcı qrupun olmaması Vaşinqtonun əsas güc proqnozlaşdırma alətini itirməsi deməkdir. Biz Çin və Rusiyanın dəniz və sahil mühafizəsi əməliyyatlarına daha az müqavimət göstərə bilirik." "Yerləşdirmə həm də onu göstərir ki, CENTCOM-un digər bölgələrdən çəkilmədən İranı məğlub etmək üçün lazımi vasitələrə sahib deyil" dedi Kuo. “Bu, ABŞ-ın heç bir strateji qazanc əldə etmədən hərbi hazırlığını azaltmaqla yanaşı, gələcəkdə daha güclü rəqiblərə qarşı qarşıdurmada Amerikanın imkanlarını şübhə altına alır”. Təyyarədaşıyıcı boşluğu bölgədəki hərbi variantları məhdudlaşdırsa da, ABŞ təyyarələr və döyüş gəmiləri də daxil olmaqla bir sıra bazalarını saxlamağa davam edir.

Yoxluq da müvəqqəti ola bilər. Hərbi Dəniz Qüvvələri 11 nüvə mühərrikli təyyarə gəmisini saxlayır, baxmayaraq ki, adətən təxminən yarısı istənilən vaxt aktiv şəkildə yerləşdirilir. Sakit okeanın qərb bölgəsində USS Corc Vaşinqtonu əvəz etmək variantları arasında bu ilin sonunda San Dieqodan mümkün yerləşdirməyə hazırlaşan USS Theodore Roosevelt və yeniləmə, təmir və texniki xidmətdən sonra hazırda Sakit Okeanın şərqində davam edən USS Carl Vinson gəmisi daxildir.

USS Abraham Linkoln ilə yanaşı, USS George H.W. Buş daşıyıcılarının tətil qrupu Yaxın Şərqdə də fəaliyyət göstərir. Ford may ayında Soyuq Müharibədən sonrakı 326 gün ərzində NATO-ya Arktikada dəstək, ABŞ-ın Venesuelaya müdaxiləsi və İrana qarşı ABŞ-İsrail müharibəsi zamanı bölgəni tərk etdi.

Lakin Trampın təyyarə daşıyıcılarının son hərəkəti ABŞ-ın hərbi hazırlığı ilə bağlı narahatlıqları artıran digər hadisələrlə müşayiət olundu, o cümlədən İrana qarşı müharibə səbəbindən sursat ehtiyatlarının azalması fonunda silah satışında fasilə, həmçinin Trampın bazar günü Pentaqona Cənubi Koreya ilə birgə hərbi təlimləri azaltmağı əmr edəcəyini açıqlaması. Tramp Cənubi Koreyanı ABŞ-ı İrana qarşı münaqişəsində kifayət qədər dəstəkləmədiyinə görə tənqid edib və Pxenyanın “təhdidsiz və hörmətli” olduğu bir vaxtda illik təlimlərin Şimali Koreyaya qarşı “tamamilə yersiz və düşmənçilik” olduğunu irəli sürüb. Şimali Koreyanın ali lideri Kim Çen In hökmdarla münasibətlərini “çox yaxşı” adlandıran Trampı birbaşa tənqid etməkdən yayınsa da, Şimali Koreya ABŞ-ın müttəfiqləri Cənubi Koreya və Yaponiyaya qarşı düşmənçilik ritorikasını davam etdirir. Keçən çərşənbə, Seul və Tokiodakı səlahiyyətlilər, Pxenyanın bir həftədən az müddətdə ikinci ballistik raket buraxılışını ABŞ-Cənubi Koreyanın planlaşdırılan birgə təlimlərinə etiraz olaraq qiymətləndirdiklərini bildirdilər.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu