apartheid



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. cənubi afrika respublikasına ağ dərililərin qara qərililərə uyğulanıqları ayrımçılıq siyasətləri zamanı ortaya atılan ifadə. qara dərili irqçiliyi. nelson mandelanın bitirdiyi ayrımçılıq.
    2. ağ dərililərin yerli afrika insanları üzərində ekonomik və politik dominantliğin uyğulandığı 1948-1994 periodunu əhatə edən irqi ayrımcılıq sistemidir. hərfi mənası da helə ayrımçılıq deməkdir. məsəl üçün zəncilər sağlıq və təhsil haqqlarından yetəri qədər hətta yox dərəcəsində faydalana bilirdilər. ağ dərililer keçən alt keçiddən zəncilərin keçməsi qadağan olunmsı vs.apartheid sisteminin bu qədər uzun sürməsi,ağ dərililərin niyə demokratik sistemə keçid etməməsi isə inamsızlıq problemi (bax: credible commitment problem ) ilə izah olunur. buna görə afrika milli kongresinin(amk) * demokratiyaya keçdiklərində gəlirin və mülklərin özlərinin lehinə yenidən dağılımını (bax: redistribution) yapacaq olması və ağ dərililərin götünə təpik atması ehtimali idi.seçki zamanı zənclər böyük üstünlüklə qazanacağı məlum idi. bu vəziyyətdə amk istənilən qanunu məclisdən keçirə bilərdilər.bu güvənsizlik 1994-cu ildə cənubi afrika iqtisadiyyatında struktural dəyişikliklərdən sonra son buldu.1980-1990 əvvələrində cənubi afrikanın bütün dünyaya yayılan qloballaşma fenomeninə hay verməsi nəticəsində ağ dərililərin hunharca daşına bilən sərvətə qonmaları idi.Amk-nin hər hansı yanlışında və ya ''xəyanətində'' ağ dərililər iqtisadi aktivlərini *başqa bir ölkəyə transfer edər və cənubi afrikanın iqtisadiyyatını durğunlaşdıra və böhrana soxardı.çünki cənubi afrikanin iqtisdi performansı ağırlıqlı olaraq daşına bilən aktivlərə * bağli idi.güvənsizlik probleminin həll olunması cənubi afrikanın demokratiyaya keçidinin niyəsini izah edir.

    (bax: credible commitment problem)
    (bax: game theory)


sən də yaz!