14 yazar 21 başlıq və 25 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
the broken circle breakdown einar wegener the imitation game buda as sharm foru rikht la finestra di fronte mount and blade: with fire and sword ruhi əzablar alfred schnittke fanny edelman aurore hallelujah yazarların başına gələn maraqlı hadisələr 2 sözaltı sözlük ilham əliyev 3 qaza və elektrik enerjisinə limit əli novruzov schooldays mizantrop rapunzel sindromu böyümək qaynaqçı timidus yazarların penis boyları kargüzar mannequin challenge 4 kədər bioqaz 2 notepub.com azərbaycanlıların tələffüz səhvləri 4 köhnə sevgilinin unudulmayan sözləri 3 sözlükçülərin ən sevdiyi cizgi film personajları 3 füzuli kantatası əfsanəvi başlıqlar 2 sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar 3 akkord eşidilməkdən bezilən şeylər 7 şəhər əfsanələri yağışlıq nhajiyev 2 üçüncü mömin vaçaqan veksel rrrrrrr!!! 2 albert einstein yenilə yeniyetməyə ən çox yaraşan maşın 3 italyan zövq verən kiçik çılğınlıqlar səyyar 2 nissan qadına ən çox yaraşan maşın 6 qaqana ən çox yaraşan maşın 2 eddie redmayne suicide squad 2 türk serialları 3 şəb-i hicran lovğa amı götü dağıtdım geldim azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş kitablar 2 marixuana 2 qonaq gələn ailədəki uşaq 4 nizami süleymanov ən bəyənilən ekşi sözlük entryləri türkləri sevmə səbəbləri qız tutmaq minasazlıq şabalıd vikings sinəsi tüklü şair xəzərin sahilində

platon


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. antik yunan filosofu. en çox bilinen iki kitabı dövlet ve qanunlardır. sokrat haqqındakı melumatların qaynağıdır, eserlerinde müellimi olan sokratla dialogları yer alır.diger bütün antik yunan filosofları kimi platonunda fikirlerinde heddinden artıq boşluqlar var. demokratiyaya qarşıdır. ona göre xalq dövleti idare ede bilmez, monarxiya terefdarıdır. ama buna baxmayaraq kralların filosofların içinden seçilmesini isteyir. uşaqların uşaqlıqdan etibaren bezi merheleleri keçerek filosof kimi yetişdirilmesini isteyir. en lezzet eliyen fikri ise aileye qarşı olmağıdır, ilk defedir ki bu baredeki öz fikirlerimi başqa bir yerde göre bildim. demeli platon deyir ki evlenmek lazım deyil, ona göre evlilik qadınla kişi arasındakı berabersizliyi yaradır, eger evlilik olmasa bu berabersizlik yaranmaz. aristotelin aile baredeki fikrinin tam tersini deyir. aristotel deyirdiki aile dövletin özeyidir ve ailede kişi qadından üstün olmalıdır bu tebiidir. platon deyir evlilik lazım deyil ama cinsi elaqe ola biler ve bu cinsi elaqeden doğulan uşaqlar dövlete verilir. anası atasını tanımağı mecbur deyil dövlet onları oxudur böyüdür. mükemmel düşüncedir, adam lap o vaxttan deyib evlenmenin lazımsızlığını ama millet helede anlaya bilmir. platon komunizmi deye birşey var bezi qaynaqlar deyirler ki platon komunizmin banisidir. cefengiyyatdır, birincisi adam cemiyyeti üç hisseye bölürdü, köleler, qoruyucular ve idareçiler. bu cehennem metallar mitosu deye bir şey var platonun o inanırdı ki her insan doğulanda birinin içine gümüş birine qızıl birinede demir qoyulur. ve biri o birinden üstün olur. yeni ona göre insanlar beraber deyildi. he unutmadan onu da deyim. platonik aşk, eger düz başa düşdümse çox gözel izah edib totoş bu meseleni,deyir aşk dediyin şey platonik olur yeni tanrıyla insan arasında kimi birşey, elde etdikden sonra aşk olmur. sehv başa düşmedimse bunu demek istemişdi.
    2. (bax: plato) (bax: eflatun) eramızdan evvel 5-ci esrde (424-347) yaşamış yunan filosofu. eserlerine göre platonun yazdığı dövrü 3 yere bölürler. bunlar ilki cavan vaxtlarında yazdığı eserlerdi ki, bu eserlerde yazıçı bir neticeye gelmir, cavab tapmır. dialog formasında yazılan eserlerinde bir teref herzaman davamçısı olduğu(bezi menbelere göre müellimi amma Socratesin heç kitabı olmadığı üçün bezi menbeler onu müellim kimi görmür) Socrates Euthypro bu merhelede yazdığı en mehşur eseridir. eserin en tesiredici cümlesi "müqeddes bir şey tanrılar onu sevdiyi üçün müqeddesdir, yoxsa tanrılar onu sevir, çünki o müqeddesdir" en mehşur eseri Dövlet 12 hisseden ibaretdir ve bu hisselerin 5-ini ortayaşlarında, qalanını ise son merhelesinde yazıb. ilk universitetin qurucusu olaraq tanınır. Platon bu dünyanın keçici olduğunu, ruhun bedende hebs olduğunu ve ayrıldığı gün "fikirler dünyası"na gedeceyini düşünürdü ki, ona göre "fikirler dünyası" esl olan idi. ümumilikde götürende felsefenin atası sayılır. heç bir kitab oxumadan, universitet bitirmeden mükemmel bir sorğulama qabiliyyetine sahibdir. Platonun heqiqeten bir dahi olduğuna inanıram. Çünki bulağının menbeyi özü idi. eserlerinde Socratesin adı ile verdiyi suallar ne derecede düzgün sorğulama qabiliyyeti olduğunu gösterir.
    4. bizim bildiyimiz dünya ilə yanaşı tam başqa bir dünya da olduğunu və o dünyanın mükəmməl formalar dünyası olduğunu iddia edən iki ən məşhur filosofdan biri. yəni bizim bu dünyada gördüyümüz bütün şeylər o dünyadakı real şeylərin kölgələri, yamsılamalarıdır. fəlsəfəni öyrənərək biz onların orijinallarını azca da olsa görə bilərik deyib kişininin oğlu
    5. sokratın tələbəsi və aristotelin müəllimi. qərb fəlsəfəsinin qurucularındandır. deyilənə görə əsl adı aristoklesdir. enlikürək və iri bədənli olduğu üçün yunan dilində böyük sinəli anlamına gələn "plato" ləqəbiylə tanınmışdır. şərq fəlsəfəsində isə əflatun adıyla tanınır. dünyada ilk universitet olan akademianın qurucusudur.
    6. e.ə V əsrdə yaşamış, sənətşünaslıq haqqında ilk dəfə əhatəli fikirlər söyləyən antik fəlsəfənin ən görkəmli nümayəndələrindən biri...tanım verdikdən sonra, entry’min ələ alacağı mövzu haqqında qısaca məlumat vermək istərdim: məqsədim platon fəlsəfəsinin kainatın mənşəyi, xarici aləmin idrakı, dövlət və vətəndaşın bir-biri ilə münasibəti kimi nəzəri bəhsləri haqqında məlumat verməkdən ziyadə, geniş mənada sənətşünaslıq, dar mənada isə ədəbiyyat və estetikanın münasibəti haqqında irəli sürdüyü fikirlər barədə məlumat verməkdir...
    Məlum olduğu üzrə antik Yunanıstan birçox sahələrin olduğu kimi, sənətin də beşiyi sayılır...günümüzdə istifadə etdiyimiz mənada sənət nəzəriyyəti e.ə. V əsrdə sistemləşmişdir...bu dövr başqa sahələrdə olduğu kimi, estetika və ədəbiyyatşünaslıq məsələlərinin də çiçəkləndiyi bir dövrdür...artıq bu dövrdən başlayaraq, estetikada da materializm və idealizm görüşləri arasında mübarizəyə rast gəlmək olar...gözəlliyin obyektivliyi, sənətin didaktik rolu, sənətin qaynağı, ilham, üslun, janr və. S məsələlər müzakirə edilir...platon da məhz bu ictimai-siyasi dövrün yetirməsidir...obyektiv idealist olan platon, müəyyən bədii məfhumların izahını və sənət haqqında görüşlərini “hippias major-gözəllik haqqında”, “symposium-ziyafət”, “Phaedrus-fedr”, “Politeia-dövlət” kimi dialogiyalarında irəli sürmüşdür...
    Ziyafət adlı əsərdində platon yazır: “gözəllik əbədidir. O doğmur; artmır, azalmır, gözəllik bir yerdə gözəl, başqa bir yerdə çirkin deyil, bu münasibətlə gözəl, başqa münasibətlə çirkin ola bilməz”...demək, gözəlik özü-özlüyündə mütləqdir, dəyişməzdir...gözəllik ideya aləminin passiv bir əksidir...idealist əflatun gözəlliyi təbiətdə, maddı varlıqda deyil, mücərrəd ideya aləmində axtarır...beləliklə, gözəlliyi dərk etmək ancaq yüksək idrak vasitələri ilə mümkündür...platonun sənət və onun mahiyyəti və əhəmiyyəti haqqında fikirləri burdan doğur...platona görə, sənət ideya aləminin zəif bir surəti olan real, mövcud münasibətləri təqlid etmək, onu əks etdirməkdir...beləliklə, sənət varlığı dərk etmənin qeyri-mükəmməl bir şəklidir...ona görə, sənət cəmiyyət üçün, ideal dövlət üçün ikinci dərəcəli bir əhəmiyyətə malikdir...platona görə, sənət ancaq dövlətin əsaslandırdığı əxlaqi qayələrə xidmət göstərərək, vətəndaşları tərbiyə etməlidir...sənətkar hər duyduğu hissi, ehtirası, qəlb ağrısını ifadə etməkdə azad deyildir...əgər bu hisslər gənc nəslin əxlaqını pozarsa, onun cəmiyyət qarşısındakı vəzifələrini yerinə yetirməkdən caydırarsa zərərlidir...ideal dövlət şəraitində buna yol vermək olmaz...eşq və ehtiras ifadə edən şeirlər, nəğmələr, şərqilər vətəndaşı dünyəvi müdrik münasibətlərdən ayırıb, öz maddi eşqinin dənizlərində qərq edən bədii əsərlər və onların yaradıcıları ideal dövlət sərhədlərindən qovulmalıdır...
    Bir başqa entrymdə qeyd etdiyim kimi platon homerə olan heyranlığına rəğmən onu belə öz dialogiyalarında amansız tənqid etmiş, homerdən başqa bütün şair və drammaturqları inkar edərək, homerin özünə belə ideal dövlətində yer verməmişdir...poeziyanın təqlid sənəti olduğunu iddia edərkən o, təqlidin maddi mənasını inkar etmişdir...platona görə sənətkar saf idrakdan məhrumdur...tragediyadakı qorxu, mərhəmət, təmizlənmə (katarsis) istilahlarını da tamamilə idealist mənada izah edərək, onları yalnız əxlaqi nöqteyi-nəzərdən müəyyənləşdirmişdir...ədəbi növlərin bir-birindən ayırmanın yalnızca qaba sxemini verən platon, ədəbi növlərin hüdudunu, əsas əlamətlərini müəyyənləşdirməmişdir...
    7. fedon dialoqunda platon idrakın bir xatırlama olduğunu iddia edərək sokratın simmi ilə söhbətindən çıxarqa verir . sokrat deyir :
    --spoiler--

    əgər insan nəsə görüb və ya nəsə eşidib , yaxud da nəsə qavrayıb bunu bilməklə yanaşı həm də nəsə başqa bir şey düşünüb qoşursa ... məgər biz onda onun düşündüyünü yada saldığını iddia etməkdə haqlı olmuruqmu ?
    bu necə ola bilər ?
    budur sənə nümunə . insanı tanımaq və liranı tanımaq - axı bunalr müxtəlik biliklərdir? - öz-özünə aydındır , amma əlbəttə , sevənlərin öz sevgilərinin lirasını ,plaşını ,yaxud da şeylərindən nəyisə gördükləri zaman nə keçirdikləri sənə məlumdur . onlar liranı tanıyır və dərhal ağıllarında bu liranın məxsus olduğu gəncin obrazı peydə olur . anımsama , ilişgili xatırlama da elə budur

    --spoiler--
    8. yaxşı oğlanlardan biri olub.
    ərəblərdə p hərfi olmadığına görə islami ədəbiyyatda adı əflatun olaraq keçir.
    şairin qəşəng bir sözü var ki, üzərində ciddi təfəkkür etməyə ehtiyac duyulur. mağara alleqoriyasından:"mağaranın çölünü görə bilən insan bunu çölü görə bilməyənlərə - içəridəkilərə başa salmağa çalışdıqda anlaşılmamaq ilə imtahan olunacaq".
    müslimin müqəddiməsində ibni-məsud deyirdi ki, sən bir camaata dərk edə bilməyəcəyi bir şey desən, bu mütləq bir qisminə fitnə olar.
    9. incəsənətdən zəhləsi getmiş filosof. platon həqiqətin göydə, yəni tanrıların qatında olduğunu və bu həyatdakı hər şeyin onun uğursuz kopyası olduğunu iddia etdiyi üçün, incəsənətin də bu uğursuz kopyalardan biri olan insanın məhsulu olduğuna görə onun iki qat uğursuz kopya olduğunu iddia edir. bu haqda onun formların teoriyası adlı nəzəriyyəsi var. platon həm də incəsənətin emosiyaları həddindən artıq hərəkətə keçirtdiyi üçün insanları ağıl və məntiqdən uzaqlaşdırdığını düşünürdü
    10. Vaythedin (Whitehead) haqqında" bütün fəlsəfə tarixi platon və ona haşiyədən (dipnot) ibarətdir "mealində söz işlətdiyi filosof.
    Məşhur "mağara" bənzətməsinin çox qısa amma gözəl açıqlaması üçün :

    (youtube: )


sən də yaz!