Novruz bayramında papaq atmaq



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. (bax: papaq atdı)
    hazırda bu adət uşaqlar arasında əyləncə kimi istifadə olunsa da, qədimdə yaşlı insanların etdiyi şey imiş. belə ki, hər evin ölmüş üzvünün ruhunun payını ayrıca saxlayarmışlar. yaşlı insanlar da, qapılara gəlib qurşaq atarmışlar və ev sakini də ölüsü üçün ayırdığı payı həmin qurşağa qoyarmış və beləcə ölülərinin ruhunun rahatlıq tapdığına inanarmışlar. (bax: qurşaq atdı)
    2. dünən evimin qapısını bir xeyli döydülər. açmadım. ala bizim vaxtımızda uşaqlar utana utana, sakitcə döyürdülər qapını. indiki kopoyuşaqları az qala dəmir qapını sındırırdılar. o milli elmlər akademiyasında işləyən daydaya haqq verirəm artıq.

    tərif: vəhşiləşməyə doğru gedən adət
    3. Uşaq vaxtı Şəhər əfsanələri hekayələr vardı. "O evdə tək qadın qalır". Papağa pul zad qoyur. "O məhlə milionerlər məhləsidi". "Orda ancaq pul qoyurlar" nağılları vardı.
    4. papaq atmaq haqqında sözlükdə keçən dəfə azərbaycan milli elmlər akademiyasının bir mentalitet qoruqçusunun fikirlərini oxumuşdum. adətə görə qurşaq zad atarlarmış deyə. papaq namus zadıymış, namus-qeyrəti atmaq olmazmış. şəxsi fikirlərimi deyim. qurşaq atarlarmış, çünki əvvəla o vaxtlar qurşaq var idi, sovqat istəyənlər də qapıdan yox, evin damına çıxıb bacadan istəyirdilər. bacadan papağı ata bilməzsən, sonra necə götürəcəksən sualı yaranır. ya ipə torba bağlayıb sallayacaqsan, ya da qurşağın varsa, qurşağı. indiki bina evlərində elə bir baca olmadığına görə, biz də qurşaq falan bağlamadığımza görə məcburuq torbadan, papaqdan nəsə atmağa. indiki uşaqlar işin poxunu çıxardıblar, ya eyni adam gəlib-gedib 2-3 dəfə atır, hələ qapını döymək üslublarını demirəm. problem valideynlərdədir desəm yanılmaram. indiki uşaqların da valideynləri aşağı yuxarı mənim yaşıdlarımdı. biz əvvəl gedəndə atam, anam nəyi necə etməyi öyrədib tənbehləyərdilər. qulaq falı zad. indiki dövrə uyğunlaşmış şəkliylə. demək bizim nəsil öyrədilənləri özlərindən sonra gələnlərə öyrətmirlər, çox əhəmiyyət vermirlər. nəticədə belə xoşagəlməz vəziyyət alınır. əlqərəz, günah özümüzdədir. papaq natəmizlikdir, gigiyenik zad deyil, belə şeylər də ailədən gəlməlidir. tərbiyə harda verilirsə (o da əgər verilirsə), ordan. biraz novruz adət-ənənələrini xatırlamaq istəyənlər üçün: dəli kür filmini, məhəmmədhüseyin şəhriyarın heydərbabaya salamını yada salardım.
    çox təəssüf ki, unudulur belə bayram adət-ənənələri, xalq oyunları. əvəzində hər cür iyrəncliyin, rüşvətxorluğun olduğu ölkənin akademik insanlarının, ziyalılarının orta əsrlər namus-qeyrət fikirlərini oxumağa, eşitməyə məcburuq, bakının mərkəzində christmas marketlər zad qururuq. nə deyim, olmayan allahınız biraz ağıl versin. bəlkə boş quyunuz nə vaxtsa dolmağa başlayar.
    5. uşaqlar üçün abizalofkadı. atmayan uşaq mama uşağıdı. papaq atmaq təkcə papaq atmaq deyil, papaq atmaq dostluqdu, yoldaşlıqdı, paylaşmaqdı, məhəbbətdi. ama hər şeyin olduğu kimi bunun da prideli var. məs. tək papaq atmağa getmək olmaz, dostlarınla getməlisən. papaqlara qoyulan şirniyyatlar bir paketə yığılmalıdı sonda bölüşülməlidi. kruqda uşaq çoxdursa eyni evə hamının papaq atması düzgün deyil, camaat boğazınnan kəsib sizə mi versin avara uşağı avara.
    6. qəribə bir şəkildə sevdiyim bayram adətlərindən. ən son 8 yaşında papaq atdığımdan uşaqlığıma olan özləmin bir göstəricisi kimi gəlir mənə.

    bu işdə yaxşı olduğumu heç xatırlamıram. mən o yaşda anamdan gizlin camaatın papağını doldurardım,mənə isə bir ovuc çərəz qoyurdular həmişə.insafsızlar.*
    məhəllədə,qohum-qardaş arasında ələ salınırdıq.
    7. hər şeyə mız qoymaq lazım deyil. çox da maraqlı adətdi. uşaq vaxtı öz kruqumuzda blok blok gəzib papaq atardıq. şəkərbura atılanda sevinərdim. iydə görəndə qanım it qanına dönərdi. bütün qonşuları da tanıyırdıq deyə imkansız adamlara atmazdıq. yaxşı uşaqlar idik.


sən də yaz!