emily bronte



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. XIX esrde yaşamış ingilis qadın yazar. bronte bacılarından ortancası olmuşdur. dindar bir ailede dünyaya gelmiş, heyatını atasının keşiş olduğu kilseye ve mezarlığa bitişik bir evde keçirmişdir. uşaq yaşlarındayken anası ölür altı (yanılmıramsa) bacı qardaşa bibileri baxır..sonradan bir bacıları ve bir qardaşları da vefat edir. deye bilerem ki xestelikli bir ailede dünyaya gelmişdir. aile ferdlerinin hamısı genc yaşda ölübler ele emily özü de 39 yaşında tek romanı olan uğultulu teperleri (bax: wuthering heights)) yazdıqdan bir ya da iki il sonra vefat edib. ingilterenin izdihamlı yaşayış yerlerinden uzaq sakit, qesvetli ve intensiv dini tehsil altında böyüyüb. esasen atasının keşiş olmasından ötürü sadece din oriyentasiyalı telim görme şansı olub. bu sebeble emilynin romanı üçün materialları bele bir heyat terzinden ve sadece din yönlü tehsilden aldğını qeyd etmek teeccüb doğurur. her yadda qalan eserin yazarı kimi emily bronte da yaxşı bir müşahideçi olmuşdur, bununla beraber onun ucsuz bucaqsız xeyal gücüne de heyretle şahid olmamaq elde deyil. bu yazar heqiqetden de hem coğrafi hem de zaman baxımından sınırlı heyatı içinde xeyal gücünü inkişaf etdirmeyi bacarmışdır. eks halda dünyada en çox oxunanlar siyahısında bir romanın yazarı ola bilmezdi.
    yazarlığa şeir ile başlayıb. üç bacı da ((bax: charlotte bronte), emily bronte ve (bax: anne bronte)) birbirilerinde xebersiz şeirler yazarmış. bir gün en böyük qız charlotte emilynin gizlediyi şeir defterini tapır ve sonra üç bacı da bir birilerinin şeir yazdığından xeberdar olurlar. o zamalar ictimai basqıdan qaynaqlı olsa gerek şeirlerini üç oğlan adı ile toplayıb neşr etdirirler. kitabın neşri zehmetli olsa ve baha başa gelse de sadece iki eded satıla bilib..texminen bir esir sonra heqiqi anlamda keşv edile bilib bu kitab. daha sonra bu bacılardan üçü de bir roman yazır. emilynin terzi diger iki bacıdan keskin ferqlidir. diger iki bacının romanındakı qadın qehremanlar ağırbaşlı ve yumuşaqxasiyyetli olsa da emilynin catherini deli dolu bir xarakterdir. eser de o dövrün ictimai normlarına, dini düşünce terzine uyğun düşmediyi üçün cemiyyet, xüsusile din adamları terefinden keskin tenqidlere meruz qalmıştır. hetta o derece ki emily eserin girişinde üzrxahlıq etmiş terzde bir önsöz yazmışdır.
    emily eserin neşrinden bir ya da iki il sonra veremden vefat edir, charlottenin sözlerine göre son anlarında bele hekimin baxmağına izin vermeyib, fiziki olaraq çökmüş olsa da ruhen ve zehni olaraq olduqca sağlam bir veziyyetde veda edib heyata...


sən də yaz!