oktavian avqust


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. romanın ilk imperatoru. yuli sezarın oğulluğu. bütün ispaniyanı ələ keçirmiş, afrika və misirdən almaniyayacan böyük imperiya qurub 75 yaşında vəfat etmişdir.
    2. adının mənası latıncadan Müqəddəs Oktavian olan ilk roma imperatoru,prinseps. Senat ona romada yalnız tanrılara aid edilən Augustus (müqəddəs) adı verərək onu rəsmi olaraq tanrı elan etmişdi. Oktaviandan sonrakı roma imperatorları da özlərini oktaviana oxşadaraq bu ləqəbi qəbul edirdiler.

    əfsanəyə görə eramızdan əvvəl 40-cı ildə 2 yeniyetmə kahin Teaqanın yanına gəlir. yeniyetmələrdən biri öz falına baxdırdır. kahin digər yeniyetmənin də falına baxmaq istəsə də o imtina edir, yalnız dostunun təkidi ilə razılaşır. Teaqa ikinci yeni yetmənin falına baxan kimi onun qarşısında diz çökür. bu yeniyetmə Avqust Oktavian,digəri isə uşaqlıq dostu Mark Aqrippa idi

    e.ə 44-cü ildə Yuli Sezarın öldürülməsindən sonra senatda onun vəsiyyəti açıqlanır. bu vəsiyyətə görə Sezar öz varisi olaraq oğulluğu 18 yaşlı Oktavianı seçmişdi. rəqibləri,o cümlədən "silahdaşı" Marcus Antonius onu qadına bənzədərək homoseksual adlandırırdı. qədim yunanıstandan fərqli olaraq homoseksualizmə əxlaqsızlıq kimi baxılan romada oktavianı sezarla yatmaqda,və sırf buna görə də varis olmaqda ittiham edirdilər. hətta onu başqa kişilərlə pul qarşılığında yatmaqda ittiham edirdilər.

    homoseksual olması ilə bağlı olan ittihamlar öz təsdiqini tapmasa da,oktavian qəribə seksual fantaziyaları ilə tarixə düşüb. belə ki o,imperator olduqdan sonra bir qayda olaraq bütün öz əyanlarının qadınları ilə yatırdı. o yatdığı qadınlardan adətən ərlərinin sirrini öyrənirdi. buna görə də oktavianın yaxınındakılar ya ondan heç nə gizlətməməyə,ya da sirrlərini qadınlarına deməməyə çalışırdılar. Oktavian adətən ziyafət zamanı ərlərinin gözü qarşısında arvadlarını öz otağına aparır,sonra isə birlikdə geri gəlirdi. bəzən isə qadınları döyürdü. o hətta keflənəndə əyanlarının qadınlarını hərraca çıxarır,ən çox pul verənə satırdı.

    Avqustun ən sirrli ziyafəti isə "12 tanrının ziyafəti" adlanırdı. Bu ziyafətdə romanın ən sayılanları,patrisilər öz xanımları ilə birlikdə tanrı və tanrıça qiyafəsində stollara uzanır və Apollon(eşq tanrısı) qiyafəsində olan Avqust onları zorlayırdı. Bəzi hörmətli əyanlar bu dəvəti aldıqları zaman intihar edərdilər.

    Heç kəs onun əmrinə qarşı çıxmağı belə ağlına gətirmirdi. Çünki həmin şəxs səhəri gün intihar etmək əmrini alacaq və bütün xəzinəsi Oktaviana keçmiş olacaqdı. Oktavian ona qarşı həddini aşanlara qarşı sadəcə 3 söz deməklə kifayətlənirdi: "sən artıq ölməlisən"

    Oktavianın varis olduğu açıqlandıqdan sonra anası,Qay yuli sezarın bacısı qızı Atiya romadakı qarışıqlığa görə oktavianı romaya buraxmaq istəmir. o dövrdə Romada sezarın sol əli Marcus Antonius,əyalətlərdə isə sezarın qatilləri - Marcus junius brutus,Gaius Cassius Longinus,Decimus Junius Brutus AlbinusTillius Cimber hakimiyyəti ələ keçirmişdilər. Buna baxmayaraq Oktavian israrla romaya gedir.

    Oktavianın senat qarşısında ilk çıxışında o uzun saçları və arıq bədən quruluşu ilə daha çox qıza bənzədilirdi (Antoni sonralar onu vətəndaş müharibəsi dövründə homoseksual adlandırıb lağa qoyur). lakin buna baxmayaraq Oktavian senat qarşısında sezarın son arzusunu həyata keçirəcəyinə - qatillərindən intiqam alacağına and içir. bu çıxışdan sonra bir çox sezar legionerləri oktavianın tərəfinə keçir. bundan sonra Oktavian Antonidən sezarın ona miras qoyduğu pulları tələb edir. Antoni pulları qaytarmaqdan imtina etdikdə o,bütün mülklərini sataraq sezarın vəsiyyətinə uyğun hər bir roma vətəndaşına 300 sestersi paylayır. bununla da oktavian antonidən fərqli olaraq sezarın vəsiyyətinə sadiq qaldığını sübut edir. bu hadisədən sonra senatda nüfuzu sarsılmış antoni Qalliyanın idarəsini oktaviana verməyə məcbur olur. Qalliyada möhkəmlənən oktavian antoninin legionerlərinə pul verərək öz tərəfinə çəkməyi bacarır.

    1 ildən sonra sezarın qatilləri ilə döyüşdə məğlub olan oktavianın köməyinə antoni gəlir. antoninin köməyi ilə müttəfiqlər qalib gəlir. məğlub olan qatillər intihar edir və oktavian onların başını kəsərək senata yollayır. bununla da o,sezarın vəsiyyətinə əməl etdiyini sübut edir. lakin antoni köməyə gəlməsə oktavianın aqibətinin necə olacağı naməlumdu. qaliblər Romaya triumviator olaraq daxil olurlar. senat onların hər ikisini uzun müddətli diktator səlahiyyətlərilə konsol seçir və hakimiyyəti onların arasında bölür.

    Oktavianın getdikcə güclənməsinə baxmayaraq antoni onu hökmdar kimi yox,uşaq kimi görür(ki bu antoninin məğlubiyyətinin əsas səbəblərindəndir). Antoni Misirə gedərək kleopatra ilə evlənir və eyş-işrət məsələlərindən romanın idarəsi ilə məşğul olmur,o özünü burda əsl imperator (vəya misir fironu) kimi hiss edir. Kleopatra roma Antonini roma taxtına gedən yol olaraq gördüyü üçün onla evlənir. Oktavianın bacısı ilə evli olan Antoni kleopatra ilə evlənmək üçün ondan boşanır. belə olduqda oktavian onu vətən xaini elan edib vəsiyyətnaməsini oxuyur. vəsiyyətnamədə antoni kleopatradan doğulan oğlu Sezarionu imperatorluq varisi kimi elan edir. belə olduqda antoni senatda vətən xaini olaraq elan olunur və oktavianla senatın birləşmiş orduları misirə - antoninin üzərinə gedir. kleopatranın sevgisi ilə məşğul olan antoninin legionları ondan üz döndərir və oktavianın qərargahına qaçır. bir zamanlar uşaq olaraq gördüyü oktaviana qarşı son mübarizəsin verə bilməmək antonini qəhərə boğur. o buna dayana bilməyib intihar edir. edamdan qurtulmaq üçün antoni və kleopatranın oğlanları sezarın abidəsinə sığınırlar. lakin oktavian onların hamısının boynunu vurdurdur. Yuli Sezarın kleopatradan olan oğlu həbəşistana qaçmaq istəsə də o yolda tutulur. Sezarion oktavianın qarşısında diz çöküb ona yalvarsa da oktavian ona sonralar tez-tez işlətdiyi ifadəni işlədir: "sən ölməlisən". bundan sonra misir dövləti ləğv edilir və romanın bir əyalətinə çevrilir

    vətəndaş müharibəsindən sonra e.ə 27.ildə romaya qayıdan oktaviana senat Avqust - "müqəddəs" titulun verərək onun sonsuz hakimiyyətini tanıyır. lakin oktavian bundan formal olaraq imtina edir və romada respublikanın bərpasını tələb edir. lakin o prinseps (birinci senator) titulu ilə faktiki olaraq bütün romanın hakiminə,imperatora çevrilir. Oktaviandan sonra roma faktiki olaraq respublika olsa da sonsuz hakimiyyət prinsepslərin əlində cəmləşirdi və əslində,bu imperiya demək idi.

    Avqustun dövrü romada qızıl dövr kimi qəbul olunur. belə ki onun yaratdığı dövlət 300 il müddətində dövrünün ən güclü dövləti olur. Oktavian həmçinin öz xeyirxah və mədəni tədbirləri ilə yadda qalır.

    Avqust Oktavian əramızın 14-cü ilində avqust ayının 19-da Neapol yaxınlığındakı Noll şəhərciyində yay istirahəti zamanı birdən-birə xəstələnib ölür. onun ölümü bir neçə gün gizli saxlanılır,sonra isə senatda elan olunur və varisi Tiberi yeni prinseps elan olunur. O romada özünü imperator elan etmək niyyətilə çevriliş hazırlayan Katalinanın edam olunduğu gün doğulmuşdu və öldüyü zaman romada tam müstəqil hakimiyyət formalaşdırmışdı. ölümündən sonra senat Avqust Oktavianı bir daha tanrı elan etdi.
    3. Rəssamlığa hazırlaşan vaxt portretini çəkməkdən üz quruluşunu əzbərlədiyim şəxs.


sən də yaz!