compton effect



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. (bax: işıq)

    albert einsteindən sonra 1920 ci illərdə fizik holly compton washington univrsitetində böyük bir kəşfə imza atır. əvvəla (bax: x-ray)

    x şüaları ya da naməlum şüalar rentgen tərədindən 1890 cı illərdə kəşf olunub və rentgen nə olduğunu bilmədiyi üçün bu şüalara x şüaları deyirlər. x şüaları müşahidə olunmue ancaq yüksək təmas gücünə sahibdi və dalğa uzunluğu işığın dalğa uzunluğundan qısadır. işıq fotonları və x şüası fotonları atomdakı elektronların hərətindən yaranır. elektron nüvənin ətrafında müəyyən enerji səviyyəsindən digərinə keçəndə iki enerji səviyyəsi arasınsakı fərq qədər enerjini foton olaraq buraxır. eyni zamanda sürətləndirilən ya da sürəti ani dayandırılması ilə elektronlar foton buraxır. x şüaları əsasən yüksək sürətlə hərəkət edən elektronların sürətlərinin zəiflədilməsiylə yaranır. x şüaları başqa bie yollada yayıla bilər- elektronlar hərəkət zamanı nüvədən təsirlənib trayektoriyasını dəyişir. bu zaman elektron yenə foton buraxır. və ya yüksət sürətlə atoma doğru sürətləndirilən elektron bu atomdakı elektronu qoparır. üst enerji səviyyəsindəki elektron boşluğu doldurmaq üçün qopan elektronun yerinə gəlir və yenə enerji səviyyəsi dəyişdiyi üçüç foton buraxılır. x şüaları haqqında niyə yazdım? çünki compton effekti x şüaları sayəsində kəşd olunub; beləki x şüası ilə karbon atomundakı elektron toqquşur və x şüası fotonu elektronu qopardır; özü isə hər hansı tərəfə saçılır və bu hadisəyə compton effekti deyilir. bu hadisə fotonların impulsa sahib olduğunu və işığın zərrəcik nəzəriyyəsini sübut edir.


sən də yaz!