fyodor dostoyevski


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
1 2 »

    1. 1821 11 noyabr doğumlu dünya edebiyatının en böyük yazıçılarından biri. şah eseri olan (bax: cinayet ve ceza) hakkında albert camus bu cümle ile her şeyi kısaca anlatmışdı eslinde : "cinayet ve ceza'nı oxuduqdan sonra, ilk defe qabiliyetin haqda şübhelenmeye başladım. ciddi olaraq yazarlıqdan imtina etme ehtimalımı ölçüb biçtim"
    3. rus esilli (1821-1881) dünya edebiyyatının en böyük yazıçılarından biri. roman yazıb amma en böyük roman öz heyatı olub. bir eseri xaric bütün eserlerini qumar borcunu ödemek üçün yazdığı deyilir. mene göre bitirilemeyen kitablar silsilesinin en önde geden yazarıdır. uzun eserlerindense günümüzde aforizme çevrilmiş sözlerini oxumaqdan zövq alıram. bu qeribe kontrolsuz davranışlarına qarşılıq heyatini büsbütün deyişecek hadise yaxınlaşırdı. edebiyyatla maraqlanmağa başlamışdı ve bu işe balzacın "eugenie grandet" eserini rus diline çevirmekle başladı. herbdeki heyatından da sıxılmışdı. böyük qardaşına yazdığı mektubda "esgerlikden kartofdan nifret etdiyim qeder nifret edirem" yazmışdı. ertesi il döze bilmediyi üçün istefa etdi. qerarını qardaşına xeber vererken bele yazmışdı "heç peşman deyilem. bir ümüdüm var. romanımı bitirmek üzreyem. original bir eser olacaq" "bir yazarın gündeliyi" eserini oxumadan haqqında danışılmamalıdır deyildiyi üçün çox danışmıram
    5. rus edebiyatının böyüklüyüne inandıran yazar. romanlarındaki axıcılığı, dilin istifadesini ve bediiliyi görende klassik olduğunu teeccüblenmemeli. "cinayet ve ceza" en çox bilinen eseri olması "yeraltından qeydler" ve "idiot" eserlerine haqsızlıqdır. eserlere ümumi baxıldıqda insan psixolojiyasına, rus zengin ailelerinin yaşamına yaxşı beled olduğu görünür. bunun xaricinde "idiot" eserindeki qehremanın epilepsiya xesteliyini, "qumarbaz" eserindeki qehremanın qumar xesteliyini çox gözel çatdırmağı özünün de her iki xesteliyi keçirmeyinden olduğunu nezere alsaq, "cinayet ve ceza"-da ki qehremanın paranoyasını, herden hiss edilen vicdan ezabını klassikleşdiren nedi deye düşündürür herden. eserlerinin buraxdığı ize geldikde, Dostoyevski qana yavaş-yavaş qarışır, hiss etdirmeden, aniden gelen bir bıçaq kimi batmır, zamanla öldürür. birden sadece diblerde olduğunun ferqine varırsan. bir de peterburq sevgisi yaradır.
    6. sırf pul üçün eser yazan ve bunu heç kimden gizlemeyen yazar
    7. 300 sehife yaza bileceyi halda 720 sehifelik yazan yazar.
    8. kommunistlerin 'liberal xalqin dushmenidir' sozlerini elinde plakat elediyi yazici. Eslinde ise ilk vaxtlar hokumete qarsi olsa da daha sonra semimi pesmanciligini bildiren,rusiyanin sosializm dehsetinden xilasini provaslov kilsede goren dahi mutefekkir.
    9. Uzun müddetdi teze eser yazmayan yazar
    10. dostoyevski, belə müraciət etmək daha yaxşıdır çünki tanrıların tək adı olur

    raskolnikovun killeri ya da rus bir peyğəmbər olan yazar.
    onu oxuduqca düşünürsənki, dünya da onun qədər depressiv adam varmıdır?! amma hər ehtimal onun möcüzələrə inandığını göstərmişdir.çünki möcüzələr ona inananlar üçündür.
    freud olmasaydı bəlkə bu gün psixoanalizin atası o sayılacaqdı.amma dostoyevski biraz daha ədəbi idi.məsələ yazmaqda deyildi.o yazmırdı, o yaradırdı.və hər dəfəsində yenidən yenidən bu davam edirdi.
    tanrı belə dünyanı bu qədər qısa sürətdə yaratmamışdı.amma o 3 gecə də bir roman yaratmışdı.həmdə ən oxunaqlısından.
    kədərdən doğanlara aid idi.amma bu kədərdən bəhrələnməyi də bilirdi.əslində buna bəhrələnmək demək olmaz çünki o sadəcə içmək üçün yazırdı.

    the brothers karamazov əsəri belə ədəbi şəkildə onu psixoanalizin atası anlandırmağa yetirdi.çünki ata qatilliyini ələ alan bu əsər,bir qadın üzərində yaranan cinsəl düşmanlıqdan irəli gəlirdi.ona bənzər olan sophocles-in oedipus rex-i və shakespeare hamlet-i də yaxşı əsərlər idi.amma dostoyevski qədər dərin yarada bilməzdi kimsə və bilmədi də.
    ədəbiyyatı oxuyanlara deyil də, yaşayanlara yazırdı.ya da yaradırdı.hər 2 ifadə də ona çox yaraşır.
    oxunulmalı yazarlar siyahısının ilk 3lüyünə daxil ola bilər.bir siyahı tutmamışdən əvvəl dostoyevski-yə baş çəkmək lazımdır.
    bundan 8 il öncə tanışmış olsam da əsərləri ilə, təkcə cinayət və cəza əsərini oxumaq üçün bu illlərin yarısı qədər gözlədim.yəni oxumaq üçün deyil.əsəri oxumuşdum.sadəcə tam dərk etmək üçün təkmilləşmıyə ehtiyyac var idi.ya da hər yaşın öz əsəri, öz yazıçısı və ya oxucusu, dinləyicisi var idi.
    yaşının adamı olmaq da asan iş deyilmiş be raskol!
1 2 »


sən də yaz!