bipolyar pozuntu

#sağlamlıq
facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
1 2 »

    1. latınca "iki qütüblü" menasına gelen, emosiyaların eks qütüblü deyişiklerinin müşahide olunduğu xestelik.sabah duranda sebebsiz yere xoşbext olan insan günortaya yaxın intihar etmek isteyirse ve bu heddinden artıq tekrarlanırsa ona manikal depressiv demek olar. daha çox senetçilerde, yazarlarda ortaya çıxan depresiya tipi olaraqda bilinir (bax: honore de balzac) (bax: kurt cobain) (bax: virginia woolf) (bax: frederic françois chopin)
    3. şizofreniyanın başlanğıcı olan psixolojiq bozuqluq
    4. terry çeneyin manik romanında da dediyi kimi, " diqqət! tanıdığınızı sandığınız ətrafınızdakı insanlar manik ola bilər!" xəstəlik əsasən maniya ilə depressiya arasında dəyişən bir təbiətə sahibdir. bir insanın özünü həftələrlə yaxşı hiss etməsi manik əlamət ola bilər.
    6. iki ruh halı arasında gedib-gələn ruh halı pozuntusu. әsasәn mövsümlәrә görә dәyişir. yaz, yay aylarında daha çox özünü xoşbәxt, enerjik * hiss eliyәn bu adamlar, payız, qış aylarında depressiv olur. xәstәlik 20 vә 20 üstü yaşlarda özünü göstәrmәyә başlayır. özünüzdә simptomlarını hiss eliyirsizsә, hәkimә müraciət elәmәkdә fayda var.

    depressiyanın simptomları:
    – yorğunluk, halsızlıq hissi
    – bezginlik, kefsizlik
    – artan yuxu ehtiyacı
    – azalan özgüvәn, özünü ailәyә vә ya dostlara yük kimi görmәk
    – dalğınlıq, durğunluq, özü üçün narahat olmaq *
    – normalda hәvәslә elәdiyi şeylәrә qarşı istәksizlik, marağın itmәsi
    – saatlarla yuxuya gedә bilmәmәk problemi, gecә tez-tez oyanmaq
    – gündәlik mükәllәfiyyәtlәri yerinə yetirmәmәk. yәni, dәrsә getmәyә, yemәk bişirmәyә, evi yığışdırmağa vә sairә şeylәrә hәvәssiz olmaq. bütün gün yataqdan çıxmamaq
    – düşüncә, tәhlil, analiz qabiliyyətinin zәiflәmәsi
    – azalan cinsi istәklәr
    – әsәbilik, dәxlisiz şeylәrdәn qorxmaq
    – dözümlülüyün azalması, sәbirsizlik. mәsәlçün oturub bir yerdә bir saat adam gözlәsә 8324 dәfә adama zәng eliyәr, harda qaldın vә.s
    dəymədüşərlik, hәr şeyi özünә götürmәk. hәr şeydәn incimәk. dost tanışlar haqqında, "heç biri mәni sevmir, bilirәm" tipli iddialar.
    – gündәlik hәyatda kәskin dәyişikliklәr
    – bәdәn ağrıları. bәzi sinir pozuqluqları nәticәsindә, әzәlә ağrıları.
    – artan alkoqol ehtiyacı
    – heç bir şәraitdә rahatlıq tapa bilmәmәk hissi
    – hәddindәn artıq sentimentallıq.

    manikal depressiyanın simptomları: – sәbәbli ya sәbәbsiz özünü uzun müddət hәddindәn artıq xoşbәxt hiss elәmәk.
    – dәxlisiz anlarda әsәbilik, tәcavüzkarlıq *
    – sürәtli düşünmә, tәhlil etmә, analiz etmә. yeni fikirlərin yaranması
    – hәmişәkindәn çox danışma halları. camaatı çәnәnin altına salıb 1 saat danışmaq
    – artan gündәlik aktivlik, enerjililik
    – dәyişәn qavrama qabiliyyәti
    – bәzәn özünә ilahi vә ya supernatural güc verildiyini iddia etmәk
    – görüntü vә sәs halusinasiyaları *
    – artan yaradıcılıq qabiliyyəti
    – azalan yuxu ehtiyacı
    – artan cinsi istәklәr
    – artan egoist duyğular. özünü hәrşeyin mәrkәzindә görmәk, hamı üçün dәyәrli olduğunu sanmaq. әks hal hiss elәdikdә әsәblәşmәk, qayğı tәlәb elәmәk
    – artan alkoqol vә tütün ehtiyacı
    – artan sevgi münasibəti istәyi. sevgili axtarmaq. fikirlərindә xaos, münasibətә ad qoya bilmәmәk. tez bezmәk vә.s
    – artan bədxərclik
    – asan dağılan fikir. fikrini cәmlәmәk problemlәri
    – artan özgüvәn. qarşısına mәqsәd qoysa mütləq öhdәsindәn gәlәcәyi düşüncәsi
    – hәddindәn artıq sentimentallıq, gәrginlik, sәbirsizlik
    – hәmişәkindәn daha çox mübahisә elәmәk, dalaşmaq

    depressiv ruh halı payız vә qış aylarına tәsadüf edir. depressiya zamanı intihar riski yüksәlir. ona görә bu simptomlar hiss edilәn dost tanışa fikir verilmәlidi. hәm onların, hәm öz yaxşılığımız üçün.

    bu adamlara xәstә diaqnozu qoymaq çәtin mәsәlәdir. tәbii ki, hәkimsinizsә vәziyyәt dәyişir. çox yaxından hәyatını izlәmәsәz, xәstәliyi hiss elәmәmәyiniz istisna deyil, qaydadır. iş dә orasındadı ki, psixolojik bir şey olduğu üçün bu insanlar heç vaxt özünü xәstә saymır. kim özünә xәstә deyәr? hәlә bir bu bipolyar pozuntudusa.

    müalicəni hәkim nәzarәtindә aparmaq daha asan olur. ancaq xәstәni müalicəyә razı salmaq çәtin ola bilәr. belә halların qarşısını almaq üçün dәrmanlar var ki, adamın başını aldadıb bir dәfә iynә vurursan. o dәrman 3 hәftәyә hissә hissә qana qarışır. day hәr gün dәrman içirmәk, iynә vurmaq lazım gәlmir. vaxtında üstünә düşülmәsә, şizofreniyaya qәdәr yolu var mәnbilәn. müalicəsi uzun müddət davam eliyә bilәr. müalicәdәn sonra da, ağır depressiya halları xәstәliyi yenidәn tәtiklәyә bilәr.

    xәstәlik irsi keçә bilir. hәtta irsi keçmә ehtimalı 80% imiş. ancaq uzun müddәtli depressiya halları vә ya әtrafdan hәddindәn artıq tәzyiq nәticәsindә dә yarana bilәr. ki bunda valideynlәrin böyük әmәyi var, sağolsunlar. ona görә dә, hәr adam uşaq sahibi olmağa laiq deyil mәncә. yәni ki, belә belә şeylәr.
    7. bu pozuntuya sahib insanlarda, maniya dönəmlərində ani qərarlar vermə, çox pul xərcləmə, tanımadıqları insanlarla yatma və s. ən sıx rast gəlinən davranışlardır.
    8. Bluesla məşqul olan ifaçılarla əlaqəsi olduğu deyilən xəstəlikdir. Əvvəllər bu musiqiçilər Depressiv dönəmdə mahnının sözlərini yazır, manik dönəmdə də musiqisini bəstələyirlərmiş deyə təxmin edilir. Xəstəliyin başqa adı bipolyar bozukluk vəya bipolar disorder -dir
    10. Bir kurs yoldasimiz vardi. Bu xestelik onu bu dunyada daha cox yasamaga imkan vermedi. Universitetde bir nece cur insan olur, her yerde eynidir bu. Cox aktiv olanlar, cox dostu olanlar, cevresi dar ancaq heyatindan memnunlar, wiz oglan qruplari, qizgin siyasi mubahiselere girenler, oyun yoldaslari, futbol izleyen ve oyanayanlarin qruplari ve.s bir de hec bir de bu cevreler arasinda bir nece deqiqe vaxt serf edib ozune qayidan yalniz insanlar vardir. Onlari taniyirsiz haminin sinifinde veya kursunda olub. O insanin ne ile mesgul oldugunu, ders saatlarindan elave harada nece yasadigini bilmir coxu, onun en yaxini oldugunu iddia eden bele az melumat sahibidi o sex haqqinda. Bu yoldasimiz da ele biri idi. Guleruz, sakit ama cox sakit biriydi. Bir defe usaqlarnan ayda 1-2 defe yigisib seherecen oyun oynadigimiz lan partymize bu dostu da cagirdiq, geldi ancaq utanirdi men oynaya bilmirem axi filan deyirdi. Biz cox semimiydik, dostum kef ele guya cempionat kecirmirik ki eylenirik ozumuzcun deyerekden onu da isindirmeye calisdiq. Men bu insani tez tez musahide elediyim ucun bir az da sevinmisdim eslinde ne yaxsi oldu onun adina deye. Sonra bir gun seher oyandim heftesonu idi. yoldasimiz vefat elemisdi. Xeberlere cixacaq qeder. Silah poligonuna gedib beynine bir el ates etmisti. O sakit, ciliz ve sessiz insan. Gunlerle aglimizdan cixmadi, cox muzakire etdik, sonra dostlarimizdan biri dedi ki ona bir ara sinifde men bipolaram deyib. Tibb fakuktesinde oldugumuz ucun hami bunun az cox ne ile netecelenebilecegini bilir, o da biraz ilgilenib, sohbet edib, hekim desteyi almaga razi salib, hekimi de oz psixyatriya muellimimiz idi. Ancaq manik periodun sonrasinda gelen depresif ataklarin biri onu bu dunyadan getmek ucun addim atdirdi. Ona gore son illerde agiza dusmus depresyon sozunu ciddiye alin, cevrenizde bu tip insanlar varsa onlara bacardiginiz qeder heyata tutundurun. Heyat gozeldir delisen? Ve.s kimi menasiz cumlele quraraq deyil onlara varliginin yasaminin deyerli oldugunu hisseletdirin. Men hadiseden 2il kecmeyine baxmayaraq hele de uzulurem goresen daha cox sey edebilerdim mi edebilerdik mi, kaş bizimle daha cox elaqe qurardi, en azindan calisardiq. Heyf. Umid eliyirem cox daha yaxsi yerdesen dostum.
1 2 »


sən də yaz!