spintronika



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Spin və Elektronika sözlərinin birləşməsindən meydana gələn Spintronika, elektronların eynilə kütləsi və elektrik yükü kimi təməl bir anlamı olan spinlərin də əhəmiyyət daşıdığı, hətta üzə çıxardığı fiziki təsirlər, hadisələr və maddələrlə , bunların praktiki istifadəsini təməl alaraq inkişaf etdirilən texnologiyanı təmsil etməkdədir. Spin elektronikasında ən önəmli mövzulardan biri metal və yarımkeçiricilərdə spin daşınması və spin qütblü cərəyanların yaradılması və ölçümüdür. GMR (GiANT MAGNOTORESiSTANCE) olaraq adlandırılan, ferromaqnit və maqnit olmayan metalların qatlı strukturlarında elektrik müqavimətinin, maqnit laylarda maqnitləşmə yönlərinə bağlı olaraq dəyişmə bilgilərinə dayanan sistemlər indidən istehsal edilməyə başladılmışdır və istifadədir. Bu gün bütün kompüterlerdə maqnit bilgi saxlama disklərinin, oxuma/yazma beyinlərində GMR texnologiyası istifadə edilməkdədir. Yaxın gələcəkdə spintronika ilə istehsal olunacaq MRAM( MAGNETORESiSTiVE RANDOM ACCES MEMORY) uzun müddətli yaddaş tutucularında da önəmli yer tutacaqdır.
    Bu günə qədər istehsal olunan və inkişaf etdirilən spintronika, elektronika məhfumlarının, spinlərə tətbiqi ilə əldə edilmişdir. Spintronika maddə və sistemlərin istehsalında aşağıdan yuxarıya, yəni atomsal və molekulyar ölçülərdən, iş görə biləcək sistemlərin yaradılması üsulları hələ də hər kəs tərəfindən yayğın olaraq bilinməməkdədir. Molekulyar Elektronikanın məqsədi, elektronik tətbiqlərdə molekulların istifadə edilməsidir. Molekulyar elektronikaya misal olaraq, Molekulyar tranzistoru misal göstərmək olar. Ancaq bu molekulyar elektronika da spinin iş görmə qabiliyyətindən yararlanılmamışdır.. çünki burada təməl problem, spinin qütbləşməsi, spin cərəyanlarının yaradılması və ölçülməsidir. Belə bir birləşmə yaradılsa əgər, elektronikada ucuza kimyəvi metodlardan yararlanaraq, molekulları öz-özlüyündən tətikləmə cəhdləri, bahalı böyütmə və işləmə texnologiyalarının yerini ala biləcək, daha kiçik ölçülü sistemlər, həcmli metal və yarımkeçiricilərə görə daha önəm kəsb edə bilər.

    Spintronikada zamanla yavaş-yavaş olsada bir neçə nəticə əldə edilmişdir. indi isə spin-tranzistoru üzərində işlər gedir. spin-tranzistorunun necə yaradılacağı haqqında uzun illərdir müxtəlif nəzəriyyələr və fikirlər test edilir. Tək çəpərli bir karbon nanoboru ferromaqnit PdNi elektrodlara bağlandığında nanoboru içindəki elektron vəziyyətləri uc nöqtələrdəki faz fərqi səbəbilə spinlərə bağlı olaraq ayrılırlar. Başqa dildə desək, karbon nanoboru içində eynicinsli enerji dağılımlarına sahib aşağı və yuxarı spinli elektronlar, ferromaqnitlər elektrotlardakı spin tarazsızlığından təsirlənərək spin vəziyyətlərinə görə fərqli enerjilərə sahib ola bilərlər.
    Spintronikadakı və molekulyar elektronikadakı inkişaflar xəyalını qurduğumuz ,gələcəyin üstün elektronik sistemlərini inkişaf ettirmə yolunda ən önəmli addımdır


sən də yaz!