tolstoy sadələşməsi



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Rus ictimai fikrində görkəmli yazıçı Lev Tolstoyun ictimai-siyasi və dini-mədəni baxışlarına verilən ad. Tolstoy hər cür dəbdəbədən qaçmağa, kənddə sadə həyat yaşamağa, maddiyyata uymamağa çağırırdı. Sonradan Tolstoyun özü də şəhərdən imtina edərək Yasnaya Polyanadakı ata-baba malikanəsinə köçmüş və orada yaşamışdı. Daha sonradan rus ziyalıları bunu "tolstovkoye oproşeniye" ( Tolstoy adiləşməsi, sadələşməsi ) adlandırdı.

    Belə ki, insanların məqsədləri, həyatları mürəkkəbləşdikcə, narahatlıqları da eyni zamanda artır və insan eksiztensial sıxıntıya düşür. Halbuki, sadə şeyləri etməkdən məmnun ola bilərik. Bəlkə də, uşaqlığımızın həyatın ən şirin anı olması bununla əlaqədardır. Çünki həmin vaxtlarda ən balaca şeydən belə qane ola bilirdik. Yetkinləşdikcə isə hər şeydə anlam axtarmağa başlayırıq. Buna görə də, məmnun olmaq üçün böyük və mürəkkəb hədəflər qoyuruq. Həmin hədəflər reallaşmayanda isə, boşluğa düşürük.(bəzən reallaşanda da boşluğa düşürük, (bax: martin eden))
    Oğuz Atay deyir ki, "insan həyatını anlam qədər zəhərləyən heç bir şey yoxdur."

    P.s. Sözügedən məsələ ilə bağlı Love, Death & Robot adlı serialın Zima Blue adlı bölümünü izləmənizi tövsiyə edirəm.
    2. Sadəliyin ideallaşdırılması qədər zəhərli bir şey yoxdur cəmiyyət üçün. Alçaltmağdan da heç çəkinməyin. Mürəkkəblik insanın təkamülüdür. Bütün qan hüceyrələrimizdə, genetik kodlarımızda da bunu hiss edə bilərsiniz.

    Təəsüf ki, insan təbiəti asanı seçir həmişə. Dəyişikliyə və fərqli olan hərşeyə qarşı mübarizəmizin altında sadəlik yatır. Elə bunu üçün də demokratiya bizim kimi sosyal təkamülünü və çevrilişini tamamlamamış ölkələrdə cəhənnəmə çevrilir.

    Elə bu sadəlik, faşistliyin birinci pilləsidir. Nə olduğu bilinənin, sadə olanın ideallaşdırılmasıdır. Amma Akademiyanın quruluş səbəbi belə buna qarşı bir mübarizədir. Hər gün ağlımızdakı bir bariyeri dəf edərək individuallığımızı daha da zənginləşdiririk. Bu da bizi fərqliləşdirir və azadlaşdırır. Bunu qavramadan aydınlana bilməzsiniz(bax: Kant). Və aydınlanmayan bir cəmiyyətin talehinin öz əlində olduğuna inanmıramartıq.


sən də yaz!