osmanlıda oğlanbazlıq



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Osmanlı imperiyasında homosekusalizm (türk. Osmanlı imparatorluğu'nda eşcinsellik) - Osmanlı imperiyasının sərhədləri daxilində yaşanmış homoseksual həyat tərzi və buna bənzər hərəkətlərin adlandırılmasında istifadə edilən ifadə. Osmanlı imperiyasında olan qeyri-ənənəvi intim münsasibətləri adlandırlmaq üçün daha çox oğlançılıq terminindən istifadə edilmişdir. ilkin adlandırılma forması ilə passiv münasibəti adlandırlmaq üçün lûtîlik qarşılıqlı homoseksual münasibəti adlandırmaq üçün isə gulâmperestlik sözlərindən istifadə edilirdi.
    1858-ci ildə, Osmanlı hökmdarı I Əbdülməcidin dövründə Osmanlı imperiyasında homoseksuallığın cinayət hesab edilməsi dayandırılmışdır. (vikipediya)
    mövzu ilə bağlı video
    (youtube: )

    günümüzdə türkiyədə haqqında çox az danışılan, gizlədilən və ört-basdır edilən reallıq. tarixi fakltarla, sənədlərlə doğruluğu sübut olunmuşdur. həmin dönəmin təsvirlərində, miniatürlərində və digər sənət əsərlərində də öz əksini tapmışdır.
    "osmanlı'da oğlancılık" kitabının yazarı rıza zelyut 2018-ci ildə məhkəməyə verilib və kitablarının toplanması istənilib. amma ankara məhkəməsi kitabdakı bilgilərin osmanlına dönəminə aid olan real faktlara əsaslandığını göstərərək kitabın satılmasında heç bir problemin olmamasına qərar verib.
    günümüzdə az qala müqəddəsləşdirilən osmanı imperatorluğu belə şeylərlə zəngin olmuşdur. təbii belə bir nümunə gətirilə bilər ki, "oğlancılık" təkcə osmanlıda deyil avropada, bizansda da geniş yayılmışdır. amma unutmamaq lazımdır ki, osmanlı şəriət dövləti olmuşdur. və günümüzdə ərdoğan iqtidarı başda olmaqla osmanlı dönəmi əxlaq nümunəsi olaraq göstərilir. və rol-model olaraq osmanlı seçilir. amma şəriət dövləti olmasına baxmayaraq içki və homoseksualizm saraylarda uzun müddət davam edən bir ənənə halını almışdır.
    2.

    “Gümüşüm ve altınım yok ki o güzel oğlanları avlamak için harcayaydım. Şimdi onlar parası bol olanlara av olmaktadırlar”

    “Bu oğlanlara canını versen bile onu bir pula saymazlar. Bunlar parasızla pazarlık yapmazlar.”

    Yuxarıda göstərilən iki beyt "şehrəngiz" kimi tanınan ədəbiyyat janrına aiddir. "Şehrəngiz" Osmanlı imperiyasında kişi gözəlliyini yəni oğlanları təsvir edən ədəbiyyat janrına verilən addır. Bəzi mənbələrə görə kişi əsnafların, sənətkarların da gözəlliyini təsvir edən bir növ kimi bu janra istinad edilir.

    Osmanlı imperiyasında "oğlançılıq" əsasən 15-ci əsrdən bəri cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında(saraydan xalqa qədər) bir çox formalarda yayılıb. "Oğlançılığın" əsasında nəyin durduğu ilə bağlı bəzi mübahisələr olsa da, ümumi rəy ondan ibarətdir ki, müharibədə əsir düşənlər sistemin əsasını təşkil edib. Əksər uşaqlar əsir alınıb əsir tüccarları tərəfindən hərrac yolu ilə varlı osmanlı məmurlarına, ağalarına və s. satılır, üzü başqalarından da gözəl olanlar isə saraya götürülürmüş.

    Hərbi əsirlər bütün cəmiyyətlərdə birinci növbədə cinsi istismar kimi istifadə olunub. Əsirlərin satıldığı rayonlarda (hərbi əsirlər Osmanlı imperiyasının bir çox əyalətlərində müxtəlif mərkəzlərdə, hətta təkcə "kapalıçarşıda" minlərlə hərbi əsir satılmışdır) tüccarlar alıcılara gənc oğlanları çılpaq nümayiş etdirir və bəzən hərracı bu şəkildə açırmışlar. Belə ki, bu yerlərdə acınacaqlı vəziyyət də bir çox şeirlərdə əks olunur:


    “Esir pazarına düşerse yolun

    Girüb kapınından aklın yitirme

    Tamkin ü basiret üzerinde bulun

    Bir nazar affetsem ne olur, deme”

    Aynı şiirin devamında ise erkek çocuklarla ilgili şu dize yer almakta:

    “Acıdır her birin hikayesi pek

    Esaret muhakkak ateşten gömlek

    Lanet o esirci pelid zalime

    Oğlanı çıkarıp mezdı üryan

    Hicabtan yerlere geçer mumiyan”


    Əlbəttə, satılmış minlərlə qul yalnız sarayda və ya zəngin Osmanlı ərbablarında qalmamışdır. Şəhərin mərkəzində (xüsusilə hamamlarda) bir çox yerlərdə bu tip münasibətlər üçün xüsusi otaqlar mövcud olmuşdur. Hətta bəzi hamamlar da bununla məşhurlaşmışdır. Yüksək rütbəli məmurlardan zəngin tacirlərə, ağalara qədər bir çox cəmiyyətdəki yüksək statuslu insan bu hamamlardan mütəmadi istifadə etmişdir.



    Belə ki Osmanlı ədəbiyyatında "Hammamiyə" adlı bir janrın olması da, bu hamamlardakı oğlançılıq ilə üst-üstə düşür. Bundan əlavə Övliya Çələbi bu münasibətlərin bir çox nümunəsini öz səyahətnaməsində qeyd etmişdir
    Bir vaxtlar Saraydan xalqa qədər "oğlançılıq" o qədər geniş yayılmışdır ki, sutenyorlar və onların oğlanları əsnaf paradında padşahı salamlamışdılar.

    (Övliya Çələbi səyahətnaməsində bu salamların bir neçə nümunəsini göstərir:
    “Sazcı aptal pezevenklerin esnafı. 300 nefer haşa pirleri yoktur!)

    Saray və şəhər mərkəzlərində bu vəziyyətə baxmayaraq, Türkiyənin bir çox kəndlərində ictimai həyat tamamilə normal olmuşdur. islam təsirinin az olduğu Türk kəndləri ilə şəhərlər arasında bu ayrılma, bir çox lətifələrin, hekayələrin də mövzusu olmuşdur. (Kəndli qadının ilk dəfə minarə görməsi, kəndli bir türkün şəhərlərdəki oğlançılıqdan ilk dəfə xəbər tutması)

    Qadınların yox sayıldığı, demək olar ki heç görünmədiyi bir cəmiyyətdə kişilər arasında intim münasibətlər onsuz da geniş bir şəkil də yaşanırdı. Şəriətin də qadınlar üzərindəki təyziqi bunda az rol oynamamışdır. Hətta diqqətdən kənarda qalan, cinsi ehtiyyacları ödənməyən evdar qadınlar, hərəmxanadakı cariyələr öz cinsi ehtiyyaclarını ödəmək üçün "zıbık" deyilən süni kişi orqanından istifadə etmişdir(qeyd edim ki bu hal aşkarlanarsa qadının cəzası ölüm imiş)

    "Oğlançılığa" qayıtsaq meyxanalarda "kabadayılara" xidmət edən oğlanlar gün içərisində əsnaf dükanlarında, sənət ocaqlarında şəyirdlik edirmişlər. Entrynin başındakı "əsnaf, sənətkar gözəlləri" də bununla rast düşür. Bərbər, dərzi kimi bir çox peşələrdə adı keçən "əsnaf gözəlləri" adətən "əsnaf fahişələri" adı ilə də qeyd edilir.

    Osmanlı dövründə alkoqol istifadəsi və meyxana sayısı düşünüləndən qat-qat çox olmuşdur. Burada xidmət edən "sakilər"(xidmətçilər) isə qadın yox gözəl üzlü və makiyajlı oğlan uşaqlarından ibarət olmuşdur. Bununla bağlı bir şeirdən də bir parça qoyuram:

    “Ey saki çoktan beri gelip de kucağımda konuk olmadın

    Derdime de elindeki kadehle derman olmadın”

    Sultan Səlim o vaxtın şeyxülislamı Kemal Paşazade-yə seks kitabı kitabı yazdırıbmış. Sultanların yazdırdığı bu kitablar "behnamə" adı ilə tanınır və burada kiçik üzvlərin böyüdülməsindən, fərqli hamiləlik pozisyalarına qədər bir çox intim mövzulardan bəhs olunur. Sultan Səlimin kitabında digərlərindən fərqli olaraq "oğlançılığa" da geniş yer verilmiş və bir çox miniyatürlər təsvir olunmuşdur.(təbii ki başqa behnamələrdə də oğlançılığa yer verilmişdir)
    Sultan Səlimin behnaməsindən bir miniyatür də qoyuram bura:




    1858-ci ildə, Osmanlı hökmdarı I Əbdülməcidin dövründə Osmanlı imperiyasında homoseksuallığın cinayət hesab edilməsi dayandırılmışdır.

    Mənbə: wikipedia
    3. Tarixən bizim ölkəmiz və bütün müsəlman aləminə böyük təsirlər göstərmiş Osmanlı imperiyasında homoseksualığ tarixi barədə bəhs etmək istəyirik. Əvvəla onu demək istəyirik ki, homoseksuallığa qarşı olan münasibətlər fərddən fərdə fərqləndiyi kimi ümumi bir çox ölkələrdə cəmiyyət tərəfindən də tarixən dövr-dövr fərqlənmişdir.

    islam xəlifəsinin idarə etdiyi şəriət dövləti olan Osmanlı homoseksualığı bir çox Avropa ölkəsindən belə daha əvvəl 1858-ci ildə qəbul edilən Tanzimat reformları ilə cinayət hesab edilməsinin rəsmi olaraq dayandırılmışdır. Halbuki ondan əvvəlki dövrdə də Osmanlı tarixində homoseksuallığa əsasdə geylərə tolerant yanaşıldığı dövrlər olmuşdur. Ümumiyyətlə tarixin kişilərin cəmiyyətdə daha çox rol almasına göre o dövr üçün homoseksuallıq sözü gey olmaq kimi başa düşülə bilər. Elə ona göre də Osmanlı mənbələri bunu sırf oğlancılık adlandırır. Amma 1858-ci ildə qəbul edilən qanunda bütün homoseksuallara aid idi.

    Osmanlı tarixinə geri döndükdə də 1858-ci ildəki leqallaşmadan öncəki dövrə də aid də homoseksuallığın təsvir edən onlarla miniatür və şeir nümunələri vardır. Bele şeir nümunələrindən də biri XVIII əsrdə yaşamış osmanlı divan şairlərindən olan Əndərunlu Fazilin " Hûban-nâme / خوباننامه (Gözəl oğlanlar) kitabıdır. O bu kitabında dünyanın müxtəlif yerlərindən istanbula gətirilmiş gənc oğlanların (əsasən qul) fiziki və xarici görkəmlərindən bəhs edilir. Sevgilisinin digər ölkələrdə yaşayan gənc oğlanlar barədə də öyrənmək istəyi nəticəsində yazılmış 796 beytdən ibarət bir əsərdir.

    Bunlardan əlavə Osmanlı ordusununda da homoseksuallığın olduğu və hətta Yeniçərilərə ximdət etmək üçün "civelek" adlandırdıqları homoseksualları orduya alırmışlar. Hətta Civelek taborları yaradıb bu taborda olan hər bir əsgər bir yeniçəriyə (partnyor olaraq) aid edilirmiş.

    Bunlardan əlavə Osmanlı sədrazamlarından Sinan Paşanın oğlu ve Osmanlı ordusuna komandirlik ve vəzirlik etmiş Mehmet Paşanın feminen davranışlar sərgilədiyi üçün Muhannes Mehmet Paşa kimi adlandırması da tarixdə qeyd olunub. https://i.imgur.com/K3WfhB3.jpg


sən də yaz!