metafizika



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. tebietin ve dünyanın strukturu haqqında felsefenin bölmesi. dialektikanın eksidir. metafizika termini menası "tebietden sonra", "tebietden sonra gelen" menasını verir ve öz başlanğıcını aristotelin eserlerinden götürür. aristotelin eserlerinin külliyatında onun felsefi fikirleri tebiet elmlerine aid hisseden sonra geldiyi üçün şerti olaraq "metafizika-tebietden sonra gelen" kimi işarelenmişdir. zaman keçdikce yunan dilinde ki meta- ("sonra") prefiksi "üstünde; yüksekde; hüduddan kenar" menalarını vermeye başlamışdır.
    2.
    4. yunan mənşəli söz olub, təbiətdən sonra gələn, təbiətdən üstün duran anlamını verən anlayışdır. (meta- sonra, fizika- təbiət deməkdir) Metafizika dialektika nın əksinə olaraq hərəkətsizlik, ətalətlilikdir. Əgər dialektika inkşaf haqqında ən univerisal metod hesab olunursa, metafizika tam oalraq əksidir. ilk dəfə bu anlayışa Aristotelin "Metafizika" adlı əsərində rastlanılır. Bu cür adlandırılmasına səbəb, aristotelin buradakı fikirləri əvvəl yazmış olduğu təbiətlə bağlı fikirlərdən sonra gəlməsi ilə bağlıdır. Metafizikaya varlıq haqqında təlim, din, kosmologiya ilə bağlı məsələlər daxildir. Məsələn, fizika elmi deyir ki, qatıq ağdır. Metafizika isə belə deyir : Mənə maraqlı deyil qatıq ağdır ya qırmızı. Maraqlı olan, qatığın niyə ağ olmasıdır. Metafizika hadisələr və proseslərin niyəsini axtarır. Təbiət elmlərinin, fizikanın işə yaramadığı məsələlərdə metafizika işə düşür. Məsələn, Tanrı haqqında olan fikirlər, yaradılış və s. məhz metafizikanın həll etməyə çalışdığı məsələlər sırasındadır.
    5. Fizika təbiəti.təbiətin qanunlarını öyrənir.Təbiətlə bağlı nə varsa,gördüyümüz,toxunduğumuz hər şey fizikanın tərkib hissəsidir.Bir də var ki,metafizika.Yəni,"Fizikanın üstündə","fizikanın qanunlarına tabe olmayan" kimi başa düşülür.Məsələn,təbiətdə cazibə qanunu var da.istənilən varlıq təbiətin bu qanuna tabedir.Amma,metafizikada bu qanunlar keçmir artıq.Ona görə də ruh,allah,cin,şeytan kimi varlıqlara metafizik varlıqlar deyilir.Yəni,ki onlar təbiətə aid deyil.Belə.


sən də yaz!