təhsilin insan həyatındakı rolu



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. bu sifarişi verən: şişi yandırıb kababı yandırmayan adam
    Təhsilin önəmli olduğunu heç kim dana bilməz. Amma biz təhsil nəyə deyirik? Məktəbə, universitetə getməkmi? Əlbəttə ki, təhsil ancaq universitet, məktəbə getmək deyil. Ali təhsilli nə hozular görmüşük. Onlar həqiqətən təhsillidirmi? Mənə görə yox. Təhsilin keyfiyyəti, təhsil verən mühitin, şəxslərin keyfiyyəti, kurrikulumdan kənar təhsilin varlığı çox önəmlidir. Çünki istər-istəməz insan o mühitin keyfiyyətini mənimsəyir, şəxsiyyəti oradakı mühitin keyfiyyətiylə eyniləşməyə başlayır. Desəniz ki, kurrikulumdankənar təhsil niyə önəmlidir? Fakt budurki, təhsil ocaqları insanları bazara/siyasi mühitin tələbinə uyğun yetişdirir. Bununla kifayətlənməyin özü bir növ bizi yarım təhsilli edir. Halhazırda universitetlərin verdiyi təhsil yavaş-yavaş şərti ad almağa, karyeraya addım atmaq üçün lazımiyyətə çevrilib. Təhsil bu deyil. Diplom zatən alacaqsınız. Amma bəzi şeyləri diplomla kompensasiya edə bilməzsiniz. Sizin kimi diplomlular çoxdur. Burada fərqlənməkçün təhsilə daxil olan digər şeylər dövrəyə girir. Harvardda təhsil almısınızsa, day deyə bilmərəm. Təhsil insanları bilgi yüküylə yükləmək üçün yox, onları şəxs kimi yetişdirmək üçün var. Nə edirsiniz, edin. Məktəb, universitet üzü görmüş adamla bunlara əli çatmayan adam arasında fərq hiss edilir. Bura məqsədi diplom alıb, ər qapazlamaq olan və ya "papam sağ olsun, bir yerə məni ilişdirəcək" deyənlər aid deyil. Zatən mənə görə onlar təhsilli deyil. Hə, bir də təhsilliyəm deyib, özünü 9 yerdən dartanlar təhsil statusuna bir nəzər gəzdirsə, yaxşı olar. Təhsilli aka özünü yetişdirmiş insana hər yerdə qapı açıqdır.
    2. Fərqlilik yarada biləcək amma hansı tərəfdən bilinməyəcək rola sahibdi.
    Bugün istər məktəb istəsə də universitet müəllimləri sadəcə dikdator kimi çıxış etməyi seçib. Dərs izah edilir nə məktəbdə nə də universitetdə soruşmurlar sən bu haqqda nə düşündün deyə. Əzbərçilik, monotonluq, bəsitlik. Azərbaycanda və birçox ölkədəki təhsil sistemi budur.
    Acınacaqlı hal budurki, dəyişməyədə çalışmırlar. Müəllimə bir dəfəsində bu fikrimi dediyimdə sizə zato bizim işimizə söz deyəcək həddi veriblər tərzində cavab almışdım. Ondan sonra məktəb həyatımda bir dəfə də əzbərlədilənlərə ciddi yanaşmadım. Müəllim çoxdu əsl müəllim isə çox azdı.
    Yanına hazırlığa cəlb etmək üçün ibtidai sinif şagirdlərin valideynlərinə manipulyativ leksiyalar deyərək gəlir qazancı kimi şagirdləri görür bəziləri. içi mənim öz ibtidai sinif rəhbərim.
    Təhsil dediyimiz pedagogikada gözəl izah olunub amma uzatmaq istəmirəm(əslində olan:o imtahanda müəllimə 17'lə keçirdiyindən zəhləsi gedir həmin fəndən və yaddaşdan köklü sürətdə silib hərşeyi) . Amma təhsilin insanın gələcəkdə indiki fərddən hansı fərdiyyətə çevriləcəyini müəyyən etməsinə böyük toxunuşları var.
    Amma indiki və dəyişilməzsə gələcək zamanlarda da düşünmürəm ki təhsil lazımlı dərəcədə qiymətləndirilsin.
    Fizika qanunlarını uşaqlara durun doğrudurmu deyə sual verin demirəm, nyutonun qanunu izah etdikdən sonra nümunə çəkməsini niyə o nümunəni seçdiyini soruşmalarını istəyirəm.
    Tələbəyə freydin uotsonun qoyduğu nəzəriyyələrə səhvdi deməsini tələb etsinlər demirəm ,amma o nəzəriyyəyə əsasən sən hansı hadisəni necə təsəvvür edərək izah edə bilərsən deyərək dərsi daha yaxşı mənimsəməsinə kömək edə bilərlər.
    Bugün öz qrup yoldaşlarımal bərabər ən çox çətinlik çəkdiyimiz dərs məntiq dərsidi, halbuki təfəkkürdən danışır ,ovcumuzub içi kimi bilirik. Niyə çətindi? Çünki müəllim dərsi sevdirmir,dərsdən də özündən də soyudur. Bir pedagog öz xarakterini kənara atıb mən beləyəm siz susun deməməlidi. Bir pedagog aditoriya qarşısında dərsi izah edərkən tənqid hədə qorxu gəlmədən izah etməlidi.
    Bəli müəllimlərdə bəzən tənqid etməyə haqqları olur ,amma durub qıcıq yaradaraq bilik ötürəcəyini zənn edirsə çox yanılır.
    Ən sevdiyim dərs disskusiyayla keçən etnopsixologiya olmuşdu. Bugündə bütün mövzular yadımdadı, çünki müəllim əsl təlimçi idi. Amma səhər keçilən məntiq mühazirəsindən 1cümlədə yadımda deyil.
    Eyni situasiya məktəb üçündə keçərlidi.
    Qatıldığım bir təlimdə xaricdə unidə oxumağa hazırlaşab gənc oğlan var idi. Təlimçi ona azərbaycanda niyə oxumaq istəmirsən deyəndə, azərbaycanda təhsil vaaar? Demişdi. Var abisi ,amma təhsili tətbiq edəcək əsl müəllim çox azdı. Həmin gənc bu arada azərbaycan tarixi bilmədən antimilliyyətçi düşüncə ilə almanyaya gedəcəkdi. Ümid edirəm getməzdən öncə tariximizi oxuyub gedib.. Bununda antidüşüncələri təməlində müəllimlər durur, tarixdən 2 yazan müəllim ,müəllim uşağıan torpil edilib qiymət kəsmə məsələləri, dərsin keçilməməsi, dərsdə artlq şeylərin danışılmasl, tənqid ,təhqir.
    Hardan bilirəm bu qədər dəqiq? Da də səhvlərimin səbəbi olan sevimli məktəbimin müəlliməsi sağolsun. Nifrət etdirmişdi öz dilimə oxumurdum. 11də getmişdim hazırlığa o dərəcə gözüm götürmürdü bu fənni.
    Nəysə uzun sözün qısası ümidim yeni müəllimlərədi, onlar edəcək nə edəcəklərsə. Təhsil naziri məsələsi boşdu indiki dövr üçün.


sən də yaz!