breaking the waves


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. lars von trierin golden hearts trilogysinin* ilk filmi.
    rejissor deyir ki, "sadə bir eşq hekayəsidir"; ancaq heç də elə deyil. izlədiyim ən gözəl, ən mübahisəli eşq hekayəsidir. eyni gün içində, 2 dəfə izlədiyim yeganə kinodur.
    2. ağır filmdir.kinoteatrlara gələn kimi qızların əksəriyyətinin axışdığı türk filmlərinin cəmi bu filmin yerini verməz.dalğaları aşmaq kimi tərcümə olunub,yerinə də düşüb tərcüməsi.bir insanın qarşısında olan çətinliklər dalğasını aşmaqdan bəhs edir.filmin ən sevilən soundtracki deep purple qrupunun child in time mahnısıdı.izləmədən ölməyin.
    4. lars von trier elə bir rejissordur ki, ya onu çox bəyənəssən, ya ona nifrət edəssən. filmlərinin gedişi, sonluğu (xüsusən çox filmində xoşbəxt sonluğun olmaması) və çəkiliş texnikası (qırıq - qırıq fraqmentlərin kollaj formasında toplanması, sabit görüntü yaratmaması, əl kamerasından geniş istifadə etməsi və s.) olduqca qeyri - adidir və çox hallarda onun filmlərindən yan qaçırlar. 1996 - cı ildə çəkdiyi "breaking the waves" onun üslubunu özündə ən yaxşı əks etdirən filmlərdəndir.
    film barədə söylədiyi "bu sadəcə bir eşq hekayəsidir" ifadəsi təbii ki, filmin toxunduğu məsələləri tam əhatə eləmir. filmin ana xətti "tanrı və eşq" mövzusudur. emily watsonun canlandırdığı bess obrazı dəlicəsinə sevən və tanrıya dərindən inanan bir qadındır. hətta o dərəcədə inanır ki, onunla dialoqlar qurur, telefon köşkündə belə tanrı ilə danışır, bəzən tanrıya şikayətlər edir ki, onunla danışmır, tanrının bess kimi çox dərdlilər olduğunu və onlara da zaman ayırmalı olduğu cümləsi ilə özünə təsəlli verir, həyat yoldaşının onu başqa kişilərlə cinsi əlaqədə olub ona danışmasını belə tanrını məmnun edəcəyi kimi düşünür. bess dəli idimi? məni ən çox bu maraqlandırırdı. bess dəli deyildi, sadəcə çox sevirdi, bu sevgini tanrının ona bəxş etdiyinə inanırdı və əxlaqsızlıqları olduğu kimi deyil, ərinin sağalması üçün sınaq kimi dəyərləndirirdi. şotlandiyanın ucqar bir qəsəbəsində qatı katolik bir mühitində sevgisi üçün ən pis əxlaqsızlığı belə etməkdən çəknimirdi. həyat yoldaşı jan (stellan skarsgard) bəs nə idi? psixoloqun dediyi kimi manyak yoxsa nə? trier filmdə bunu açıqlamaqdan çəkinir. tam aydın ola bilmir. aydın olan bircə bu idi ki, janın dediklərini bess etdikcə o sağalmağa doğru gedirdi. bessin əxlaqsızlığa, rüsvayçılığa doğri getdiyi yol sanki janın şəfa tapması demək idi.
    bu filmə baxdıqca trierin sevilməməyinin səbəblərindən biri də aydın oldu. trier çoxlarının göstərə bilmədiyi, göstərməkdən çəkindiyi duyğuları, hissləri izləyicinin üzünə çırpırdı. bəlkə çox kobud, qabarıq formada çırpır, amma bu onun tərzidir. trier hissləri olmayan, soyuqqanlı, bəzilərinə görə iyrənc təfəkkürlü çox intellektual bir dahidir.
    emily watsona heyran olmamaq mümkün deyil. sanki bu qadın emily deyil, elə şotlandiyanın ucqar bir qəsəbəsində yaşayan sadəlövh bir qadındır. dəhşətli dərəcədə real oynayırdı.
    --spoiler--

    filmin açar nöqtələrindən biri bess əxlaqsız bir formada kilsəyə daxil olarkən yaşananlardır
    kilsə xadimi - Bizlər Tanrının gözündə qüsursuz olmağa çalışan günahkarlarıq. yazılmış kəlmələri və qanunları mütləq bir imanla sevməliyik.
    bess - sizin nə dediyinizi başa düşmürəm. bir kəlməyə necə aşiq ola biırəsiniz? kəlmələri sevə bilməzsiniz. bir kəlməyə aşiq ola bilməzsiniz. Amma başqa bir insanı sevə bilərsiniz. Mükəmməllik budur

    --spoiler--
    .
    5. lars von trierin hər zamankı kimi filmlərində tutuzdurduğu qadınlar kimi bu dəfə də əsas rolda elə oynayır emili votson,bess rolunu başqa kimsənin elə oynaya bilməyəcəyini düşünür insan.
    6. emily watsonu sevdirən film. trier yenə baş rola gözəl qız seçir və onu soyundurur. bess rolunun nude səhnələrinə görə bir neçə aktrisa razılaşmır. məncə elə yaxşı ki də razılaşmırlar.
    lars von trier adamı əsəbiləşdirir. həm də güclü suallar yağdırır adama. bu dəfə hisslərə daha çox üstünlük verir. simvolika azdı. zatən simvolika onun son filmlərinə aid bir şeydi. yenə dogma 95 üslubuna müraciət edir, amma tam olaraq dogmaya daxil deyil.
    trier, əgər friedrich nietzsche opera yazsaydı, belə olardı - deyə göstərir.
    emily isə dəhşətdi. tanrı ilə söhbətlərində özü uşaq olur, tanrı isə yetişkin biri. səsilə bunu hiss etdirir. hətta jan`la yatarkən xorultunu eşidib gülməyi belə uşaqcasınadı. çox saf bir obrazdı.
    sonda bir sual yaranır: inanc pisliklərə və ölümə qalib gələ bilərmi?
    7. Rejissor bilirsən nağarır adamı ? Düşün, rejissor sizi izliyir, əvvəllcə içki təklif eliyir sonra siqaret , ardınca biraz musiqi - rəqs sonra otağ istiləşir, sən paltarını soyunursan , partnyourun da soyunur, çılpağ olan yeganə şey ruhlarınız olmur və sizin şəhvəti hissinizin pik nöqtəyə çatdığı və əslində burda dünyadakı ən müqəddəs şeyin - seksin başlaması gərəkərkən həmin partnyor sizə homo və ya asex. olduğunu söylüyür və bununla sizin sifətinizdə yaranan mimika yaşam boyunca bir ilk olur, baxın sadəcə mimikanızı görür ama rejisor burda dayanmır, tamaşaçı üçün yox özü üçün nəyinsə çatışmadığı kimi görür sizi (filmi) və daha bir rəng qatır, dadada daaaaaam və partnyor səninlə zarafat etdiyini söylüyür * və sizin üzünüzdəki yaranan ifadə dəyişir, elə bir hal alır ki siz özünüz də fərqinə varmırsınız ki, "diliniz çölə çıxıb" - bununla bitir ,yəni rejissorun sarkazmlı gülüşüynən bitir film, gülən adam odu, boğazında düyünləri yaranan adam isə - seksdə performanssız olduğu üçün küçəyə atılan adam isə siz.

    rejissorun yenə çəkdiyi seks səhnələri marağlı qaldı mənə, yəni aktyorlara verdiyi zülmü allah bilir,bilər,bildi. Filmdə Bess’in tanrıynan danışması səhnələri var ki nəsəf ala bilmirdim a kişi. ("Tanrı herkese iyi yapabileceği bir şeyler verir. ben hep aptal oldum ama bunda çok iyiyim, çünkü, tanrı mutlaka diğerlerinden daha iyi yaptığı bir şeyler verir insana" ), əbəs yerə deyil ki Emily oynadığı bu rola görə oskar alıb. Film 160 dəyqəydi, dərdlisənsə bax, dərdini unudarsan.

    Təsvir : 1970-ci illərdə sevginin - müəyyən qollardan ibarət olan bir sistemin də Tanrı tərəfindən idarə olunması və hələ cücərməydə olan bu şeyin məhv edilməsi – Tanrı sevgisinin insanı gəbərtməyi

    Film Fiction juranlının 1-ci sayında Trier və film haqqında yazılanlar :
    ...''DOGME 95''-in yaranmasında xüsusi rolu Trier oynayıb. ''Dogme'' əhvalatından sonra Trier yeni bir trilogiya çəkmək qərarına gəlir. Bu trilogiyada Trier artıq öz yolunu tapmışdı. Trilogiya ''Qızıl ürək'' adlanır. Trilogiyanın ilk filmi isə hamını qeyri-adi hislərlə baş-başa buraxan “Breaking The Waves” filmi olur. Bu filmdə Trier obraz yaradır. Bess Makneyl obrazı bəlkə də dünya kino tarixində ən fərqli obrazlardandır. Avam, inanclı, inadcıl, sevgisinə görə fahişəlik edən və ən nəhayət tanrı ilə danışmaq vergisi olan obraz... Bəli, Trier yaratmışdı. Filmin sonunda kilsə zənglərinin səmada çalınması isə səma səltənətinə acı ironiya ilə baxmaq idi. ''Dogme 95''-in qaydalarına uymasa da ''Breaking The Waves'' filminin çəkiliş tərzi, operator işi tamam fərqli idi. Real hadisələr əsasında yazılmış ssenarinin sonunda kilsə zəngləri olan final səhnəsi Trierin zarafatı idi. O final səhnəsini çəkərkən daxilən hamıya gülürdü... ''Breaking The Waves'' 1996-cı ildə Kann film festivalında qran-pri qazanır...

    Valideynlərim məni müəyyən qaydalara və qadağalara riayət etməyə məcbur etmirdilər link ” - L.v.Trier

    Parta arxasında oturmağa və ya məktəb həyətinin uzun dəhlizində sıraya durmağa məcbur edilərkən, dözülməz kədərə bürünürdüm link ” - L.v.Trier

    --spoiler--


    • Trier filmi realist Dogme 95 stilində çəkilmişdir və filmin boz görüntüləri, əllə çəkilmiş fotoları Dogme stilinə uyğundu. Hər nə qədər, Dogme stili çəkilişlərin real təbiətdə aparılmasını tələb etsə də, " Breaking the Waves" filminin çəkilişlərinin böyük bir hissəsi studiyalarda aparılmışdır. Bundan başqa, film sonradan əlavə olunmuş musiqilərə malikdir, həmçinin qısa ara səhnələrində CGI (Computer-generated imagery) mövcuddur ki, Dogme stili buna da icazə vermir.
    • ilkin olaraq Trier Bess roluna Helena Bonham Carteri çəkməyi planlaşdırsa da, hələ çəkilişlər başlamamışdan əvvəl, aktrisa roldan imtina etmişdir və səbəb kimi də həddən artıq çılpaq və seksual məzmunlu səhnələrin olmasını göstərmişdi. Melanie Griffith də həmçinin Bess rolundan imtina etmişdir.
    • Açıq havada çəkilən səhnələr üçün Şotlandiya məkan olaraq seçilmişdir: qəbirsanlıq sırf bu film üçün Skay adasında inşa olunmuşdur, kilsə Lochailort kəndində yerləşir, liman Loxaberdəki Mallaiq limanı, çimərlik isə Morar kəndindəki çimərlikdi. Qapalı məkan səhnələri isə Danimarkanın Kongens Linqbi şəhərində yerləşən "Det Danske Filmstudie" studiyasında çəkilmişdir. mənbə link
    • Filmdə istifadə olunmuş Sikorsky S-61 vertolyotu, sonradan qəza enişi edərək yansa da, onun içində olan dörd nəfər heyətdən heç kim zədələnməmişdir. Bu hadisə 2002-ci ildə Puul şəhərində baş vermişdir.
    mənbə link
    • Baxış zamanı tənqidçi Roger Ebert və rejissor Martin Scorsese " Breaking the Waves" filminin onilliyin ən yaxşı on filmindən biri olduğunu bildirmişlər. mənbə link
    • 13 noyabr 1996-cı ildə təqdim edilən film ABŞ-da cəmi 4 milyon dollar gəlir gətirmişdir.mənbə link
    • Film, 1996-cı il Kann kinofestivalının Grand Prix mükafatını qazanmış, Avropa Film Mükafatlarında isə üç nominasiyada qalib olmuşdur: ilin filmi, Beynəlxalq Film Jurnalistləri Mükafatı, ilin aktrisası (WATSON). Emily Watson Bess roluna görə 1996-cı ildə Ən yaxşı qadın roluna görə "Oskar" mükafatına (Academy Award for Best Actress), 1997-ci ildə Britaniya Akademiya Film mükafatına (British Academy of Film and Television Arts), Milli Film Tənqidçiləri Birliyinin mükafatına, Avropa Film Mükafatına nominant göstərilmişdir. bax qaqam bax link
    • Bəstəkar Missy Mazzoli və librettoçu Royce Vavrek Opera Filadelfiya tərəfindən filmin opera adaptasiyasını hazırlamaq üçün vəzifələndirilmişdi. buyurnu kiçin baxın link
    Operanın ilk ariyası olan " His Name is Jan " 2013-cü il Yeni Dalğa Festivalı çərçivəsində Bruklin Musiqi Akademiyasında təqdim edilmişdi. blət link
    • Filmdə Bergman'ın Jungfrukallan və Tarkovsky'nin Offret filminin böyüy qatqısı olub.

    --spoiler--

    *
    9. mənə görə 21. yüz illikdə eşq (necə də çirklənmiş sözdür artıq) haqqında çəkilmiş ən drammatik filmdir.

    ümumiyyətlə trier, dancer in the dark, anthichrist və breaking the wavesdə qadına tanrısal olmağı, (aid olduğu yeri) xatırladır. bessin hekayəsi də, selmanın, uşağını orqazmına (eqoizminə, tanrılığına, şəhvətinə) qurban vermiş dəccal kimi sadədir: hər qadın sevdiyi kişi modelində (bu onun əri, oğlu, içində daşıdığı maskulizm də ola bilər) tanrını axtarır. bessin tanrısı ibadət saatları üçün zənglərə (çanlara) ehtiyyacı olmayan kiçik kənd qəsəbəsinin kilisəsində gizlənir. bess başını oturacağın tininə söykəyir və eyniylə marquis de sadeın justineni kimi tanrısıyla söhbətləşir. bu üç qadın motivindəki xarakteri ifadə edən sözlər; sevgi, eşq, intiqamdır. qadının yaradılışından bugünə istər zəyifliyində, istərsə də güclülüyündə dəyişməyən ifadələrdir bunlar.

    janı da başa düşümək çətin deyil: şüuraltımızda qərarlaşan və normal şüurla dilə gətirilməsi cəmiyyətlər, etikalar və dövlətlər tərəfindən qadağan edilmiş erotik xülyalar onun dilinə narxozun vaistəsiylə qonaq gəlir. çarəsizliyin ifadəsidir bu. və bəli bess ərində axtardığı tanrıya inanc borcunu ölümüylə ödəyir. tanrı, özünü, janı bağışlamağı bacarır. film də beləcə bitir.
    10. bessie və jan xarakterlərini anlamağın çətin, onların yerinə özünü qoymağın daha da çətin olduğu film. handycamlə çəkilərək, texniki ayrıntılara girmədən də bir filmin təsirli ola biləcəyini göstərir trier. qəribədir, gördüyüm qədər izləyənlərin çoxunda bədbinlik, üzüntü, çöküntü yaratmasına baxmayaraq məndə bir catharsis hissi oyandıran film oldu. film başına gələn qəzadan sonra onu dəli kimi sevən yoldaşına bəs etməyəcəyi düşüncəsi ilə yoldaşını başqa kişilərə yönləndirən bir kişinin (jan) və sadəcə eşq-tanrı ikilisi əsasında yaşayan bir qadının (bess) hekayəsidir. rejissorun anlatımı bir yerdə yorucudur əslində, səhnələr davamlı qısa-qısa və bir-birindən əlaqəsiz kimidir. ona görə filmin əvvəlində bir collage havası hiss olunur. yenə də ortalara doğru sadə hekayəyə öyrəşir və özünüzdən bir şeylər tapmağa başlayırsınız. bess həqiqətən aşiq olan hərhansı bir qadının keçirəcəyi amma müxtəlif səbəblərdən gerçəkləşdirəməyəcəyi şeylər edir. çox saf və çox səmimi. dear god, thank you for the great gift of love you've given to me deyə dua edərkən hamının ağlından ən az bir dəfə keçirdiyi cümlələri dilə gətirir. "qadın aşiq olarsa bax belə olar" deyir sanki. bess dəli idi mi?


sən də yaz!