ümumiyyətlə, ərəb dilindən fars dilinə keçən çox söz var, əks istiqamətdə bununla müqayisə olunan miqyasda deyil. Eləcə də fars dilindən türk (azərbaycan) dilinə keçən xeyli söz var, əks istiqamətdə yenə müqayisəyə dəyər miqyasda deyil. tÜRK (azərbaycan) DiLiNDƏN ERMƏNi, KÜRD, TALIŞ, ləzgi DiLiNƏ KEÇƏN ÇOX SÖZ VAR (hansı ki, 1000 ildir bu dilləri danışanlar birlikdədir), ƏKS iSTiQAMƏTDƏ YENƏ DƏ QEYD ETDiYiM KiMiDiR, yaxud rus və ingilis dilindən türk (azərbaycan) dilinə keçən çox söz var, əks istiqamətdə cüziyə tay bir şeydir. adətən, DiLLƏR ARASI SÖZ MÜBADiLƏSi siyasi və ya mədəni baxımdan dominant olan qrupun dilindən zəif olana doğru gedir, əks istiqamətdə bu proses çox zəif gedir və keçən bu tip sözlər jarqonlar və yaxud vulqar sözlər olur. geniş bir kütləyə xitab etmək üçün rusca, və ya ingiliscə danışan danışan bir azərbaycanlı nitqinin içinə azərbaycan dilindən sözlər soxmaz, ehtiyat edər. yaxud, bu şəkildə bir ləzgi ya talış azərbaycan dilində danışdıqda o da maksimum diqqətli və səlist olmağa çalışar. ancaq, tərsinə bugün azərbaycanca danışan bir adam çox rahat və özündənrazı şəkildə nitqinin içinə ingiliscə sözlər soxur (doğrudur, əvvəllər rusca idi, marjinal bir qisim yenə soxmaqdadır), ingiliscə bilməyənlər isə istanbul türkcəsindən daxil etməyə cəhd edir, və bundan heç bir utanc hissi də keçirmirlər, əksinə özlərinin daha üstün mədəni qrupa aid olduğunu gözə soxmağa çalışırlar. qarşı tərəfin bunu anlayıb-anlamaması onun üçün ikinci plandadır. ingiliscə danışarkən belə bir şey etsə, bilir ki, daha aşağı kateqoriyaya aid insan kimi bu əməl onu qarşı tərəfə təqdim edəcək. belə görünür ki, bu istək insanın daxilində olduqca təbiidir, şüurlu şəkildə baş vermir. nədənsə, ingiliscə bir danışığın içində azərbaycan sözləri işlədən adam daha belə kəndçi kimi nəzərimizə gəlirsə, azərbaycan dilində danışarkən ingilis sözləri işlədən adam "cool" görünür. tarixə baxanda, demək olar, bütün dillər arasındakı - söz mübadiləsinin insanın bu xasiyyətindən qaynaqlanan mexanizmlə baş verdiyinin şahidi oluruq. yəni, istər akkad aramey dili arasında olsun, aramey və ivrit, latın/yunan və fransız, fransız və ingilis/alman, mandarin və yapon/koreya və s. bu mübadilədə əsas rol oynayan şey siyasi/mədəni üstünlüyün kimin əlində olmasıdır.
mesaj @99167 3 ♥
08:35