rusiya-ukrayna münaqişəsi


    10. ukraynanın aqibətinin nə olacağını düşündürən müdaxilədir. rusiyalı jurnalist və politoloq maksim şevçenkonun mövzu ilə bağlı verdiyi açıqlama maraqlı gəldiyi üçün buraya yerləşdirirəm. Ukraynadaki problemli, narahat regionların aqibətinin nə olacağı sualını cavablandıran Maksim Şevçenko deyir ki, Krım rəhbərliyinin respublikadaki vəziyyəti nəzarət altına alma imkânlarını nümayiş etdirmələri, onların hərbiçilərlə razılığa gəlmələrindən sonra hadisələrin mümkün inkişafı üç ssenariylə məhdudlaşır.
    Birinci variant- Ukrayna regionlarının Rusyanın tərkibinə daxil olmaq məqsədilə Ukraynanın tərkibindən çıxması. Bu Rusiya üçün həm maliyə və iqtisadiyyat yönündən, həm də hərbi siyasi yöndən böyük bir əlavə yükdür. Bu halda Rusiya ilə Nato bloku arasında müharibənin cərəyan etməsinə bir şey qalmır. Yəni, birinci variant müharibəyə gətirib çıxarır. Rusiyanı başqasının torpağını ilhaq etməklə ittiham edəcəklər. Bu metod müasir dünyanın metodu deyil. Müasir ilhaq, işğal hərbi yolla həyata keçirilmir fəqət maliyyə yoluyla formal suverenliyi qoruyaraq həyata keçirilir. Mitinqlərdə nə qədər qışqırırsan qışqır ki, bəs sipər möhkəmdir, tanklar sürətlidir, hamı başa düşür ki müasir müharibə, xüsusən nüvə silahına malik ölkələr arasında olan müharibə böyük faciəylə nəticələ bilər.

    ikinci variant –Krım Dnestryanı, Cənubi Osetiya metodu ilə öz müstəqilliyiini elan edir. Rusiya və digər ölkələr onun müstəqilliyini tanıyır. Ancaq bu vəziyyət krımlıların özlərinə sərfəli deyil. Zira bu halda Krım faydaya, qiymətə sahib tanınmış ölkələr siyahısına daxil olmayacaq və onun vətəndaşları o beynəlxalq institutlara , daxil olma imkanlarını itirirlər ki maliyyə institutları bunun içindədir. Belə olacağı təqdirdə təcrid olunmuş bölgədəki yerli oliqarxlar, həmçinin Krımın prezidenti öz ətrafı ilə birlikdə məsələn Moskvadan edilən maliyyə yardımları, sədəqələri ilə dolanan oliqarxa çevriləcəklər.

    Üçüncü və Şevçenkoya görə daha məntiqli variant Krım Kiyevlə razılaşaraq maksimum səviyyədə muxtariyyət, hətta dövlət quruluşu əldə edir. Ancaq Şevçenkoya görə burada `dövlət quruluşu` sözündən hər hansı bir qiyam, hökümət əleyhinə fəaliyyət anlaşılmamalıdır. Politoloq misal olaraq da Tatarıstanı verir. Tatarıstan fedarativ razılaşma çərçivəsində daxili siyasətdə ( ölkə içindəki aqressiyalardan qorunmaq, iqtisadiyyat) səlahiyyətlərə malikdir. Bu modelin mənfiləri olsa da böyük müsbət cəhətləri var. Özüdə bu vəziyyət unikal deyil. Elə Abşın özündə ştatların vəziyyəti də belədir. Onlar da belə baxanda dövlət kimi bir şeydirlər. Bu prinsip həmçinin Almaniyada da mövcuddur. Maksim Şevçenko deyir ki Ukraynadaki regionların suverenliyi qaçınılmazdır. Kiyevdəki diktat Simferopolu olduğu kimi Lvovu da Xarkovu da, Ternopolu da bezdirib. Prezident kürsüsünə kim oturursa öz dnepropetrov, doneçk, qərbi Ukrayna və s. tipli ideologiyasını diqtə edir. Kökü köhnələrə dayanan bu sistem isə Ukraynanı süquta , axırı olmayan müharibəyə aparır.

    http://www.aif.ru/euromaidan/prediction/1117745


hamısını göstər

sən də yaz!