1. xırda qırıntılı kövrək çökmə süxur. fiziki aşınma nəticəsində əmələ gəlir. ölçüsü 0,1 mm-dən 1 mm-ə qədər olan müxtəlif mineral (əsasən, kvars, çöl ştatı və s.) və süxur qırıntılarından ibarətdir. qum əmələgəlmə şəraitinə görə çay, göl, buzlaq, dəniz, eol mənşəli olur. qumda qiymətli minerallar – qızıl, platin, almaz, yaqut, rutil, titanit və s. ola bilər

ölçüsü 0.06 - 2 mm arasındadır. daha kiçik parçacığı olan, mil ise, 0.0625 mm ile 0.004 mm arasındadır.