9. sələfiləri tam olaraq homogen bir qrup olaraq görmək düzgün deyil. çünki onlar arasında da kifayət qədər mötədil olanlar var. amma aralarında əhli sünnətin 2 böyük məzhəb imamına dil uzadanlar da var. imam maturidinin və imam əşarinin sapqın olduğunu iddia edənlər var. bəs bunları əhli sünnət saymaq olarmı? əlbəttə ki yox. əgər əşariliyi və maturidiliyi bidət olaraq görürsə əhli sünnət ola bilməz.
imam taciddüni sübkiyə görə əhli sünnət bu 4 qrupdu:
1. kəlam alimləri. maturidi və əşari də daxil olmaqla.
2. füqəha.
3. əhli hədisin mötədil olanları.
4. sufilərin mötədil olanları.
biz sufi, kəlamçı və ya deyəndə yanlışlığa yol veririk.
bunların içərisində də bidətdə olanlar var. misalçün, salimiyyə, kərramiyyə təsəvvüf əhlidi. amma bunlar bidətdədi. kərramiyyə axımı içərisində allah təalanı insanlara bənzədənlər də var.
bu kəlama da aiddi. kəlam deyəndə bunun mötəziləsi də var, əhli-sünnət kəlamçıları da var.
bu hədisçilərə də aiddi. onlar arasında da müşəbbihədən olanlar var, mücəssimədən olanlar var. əhli sünnətdən olanlar var. ona görə də bunlar haqda danışanda bir-birinə qarışdırmamaq lazımdır. sələfilər arasında mötədillərlə yanaşı məzhəbləri bidətçilikdə günahlandıranlar da var. tarix boyu bu belə olub. indi də belədi.