1. orhan pamuk’un “benim adım kırmızı” romanı pamuk yaradıcılığının əsas prinsiplərinə sadiq bir proeksiya xətti izləyərək, yazıçının əvvəlki romanlarında olduğu kimi ətraflı bir araşdırmanın məhsuludur...post-modern belletristik-struktral-formal xüsusiyyətlərin sintezindən ibarət romanda pamuk, 20-ci əsrin avangard ədəbiyyatının formal xüsusiyyətlərini, şərqin zəngin mədəni irsi və arxaik türk sənətşünaslığı ilə eyni qəlibdə yoğurur...pamuk, 20-ci əsrin eco, calvino, süskind və digər romançıları kimi “araşdırmaçı-romançı”dır...pamuk, eyniylə orta əsrlər haqqında geniş biliklərə sahib eco, ya da ətriyyat sahəsindəki təcrübələrinə dayanaraq “ətriyyatçı” romanını yazan süskind kimi, “benim adım kırmızı”ya miniatür sənəti, məddahlıq, folklor və tarix sahəsində əldə etdiyi ciddi araştırmalar yoluyla sağlam bir zəmin hazırlamışdır...bu sağlam zəminin üzərində isə, indiyə qədər yaratdığı ən canlı, ən oynaq, ən əyləncəli və ən sevimli mətnini qurur pamuk...
yüksək/kanonik və əyləncəli/trivial xüsusiyyətlərin bir arada cəmləşdiyi bu əsərin əsas belletristik prinsipi isə əsərin simmetrik və asimmetrik quruluşundan ortaya çıxan pluralizmdir...eşq və şəhvət, abstrakt və konkret, rəsm və yazı, şərq və qərb, qatil və qurban, həyat və ölüm, tanrı və şeytan, köpək/at/ağac və insan, qara və şəkürə, pornografik jargon və quran ayələri kimi ikili təzadlardan əmələ gələn çoxqatmanlı, pluralist, ən nəhayət bakhtin’in deyimiylə desək çoxsəsli bir mətindir “benim adım kırmızı”...