5. 1856-cı ildə almaniyanın düsseldorf şəhərindəki neandertal dərəsində qalıqları tapılan başqa bir növ insan. alimlərin araşdırmalarına görə neandertallar müasir insanın birbaşa əcdadı deyil. əsasən avropada, yaxın şərqdə və orta asiyada yaşayırdılar. iki ayaq üstündə, düz gəzirdilər. bu mənada homo sapiensə bənzəyirdilər. əsasən mamont, ayı kimi böyük heyvanları ovlayırdılar. neandertallar yalnız ət yeyən canlı idi. həmçinin hannibalizm də mövcud idi. xəstə ya da yaralıları yeyirdilər. belə bir fikir var ki, ölü basdırmaq adətini insanlara ilk dəfə neandertallar gətirib. məzarlıqlarda yan üstə uzadılan, başının altında daş, ayaqları yığılmış vəziyyətdə neandertal insana məxsus skeletler tapılıb. məzarda bəzi əşyaların tapılması da neandertallarda artıq din anlayışının olduğunu da müəyyən edib.
özləri od əldə edə bilməsələr də vulkan püskürməsi, ildırım çaxması kimi təbiət hadisələri zamanı alınan oddan istifadə edirdilər. odu daima saxlayırdılar. bəzən odun sönməsi bütün tayfanın məhfinə gətirib çıxardırdı.
neandertalların məhvinə səbəb olan bir neçə versiya mövcuddur. ən yayqın versiya neandertalların kromanyonlarla* müasir insanın əcdadı rəqabətdə məğlub olmalarıdır. daha ağıllı və bacarıqlı olan kromanyonlar öz ərazisini genişləndirir, neandertalların yaşadıqları yerlərə hücum edir və ovu ələ keçirirdi.
digər versiyalar isə belədir: neandertalların kromanyonlar tərəfindən assilmilyasiya edilməsi, kromanyonların afrikadan köç edərkən özü ilə neandertallar üçün ölümcül olan xəstəlik gətirməsi, təbiətdə olan dəyişikliklər.

not: neandertallar haqqında ətraflı oxumaq istəyənlər üçün leonid vişnyackinin "neandertalci: istoriya nesostoyavşeqosya çeloveçestva" adlı əsəri məsləhətlidir.