5. tuncun kəşfi ilə başlayan dövr. ibtidai icma dövründə odun kəşfindən sonra bəlkə də ən əhəmiyyətli hadisədir, çünki tunc dövrü ibtidai insanların yaşamında köklü dəyişikliklərə yol açmışdır. əvvala xış əkinçiliyin yaranması qadın əməyini arxa plana salmış və kişilər ailəyə və tayfaya başçılıq etməyə başlamışdır. əkinçilik maldarlıqdan ayrılmış ki, bu da məhsulun artmasına, əkinçi və maldar tayfalarının meydana gəlməsinə səbəb olmuşdur. bu isə özlüyündə tayfalar arası ticarətin əsasını qoymuşdur. insanalar arasındakı təbəqələşmə sürətlənmişdir. tunc dövrünün sonlarına doğru artıq tayfa başçıları ilahiləşdirilmişdir ki bu da insanların içinə bir növ köləliyə meyil salmışdır. vaxtilə eyni mağarada xoşbəxt yaşayan insanlar artıq fəthetmək, idarə etmək kimi axmaqca arzuların arxasıyca qaçmışlar. bu dövr indi yaşadığımız "vəhşi kapitalizm" - ə keçidin təməlini qoyan ilk kiçik addım olmuşdur. bir sözlə insanlar tuncu kəşf edərkən onun məsuliyyətinə hazır deyildilər.