1. qara dəliklərin informasiya paradoksu ilə başlayan hawking- susskind mübarizəsinin nəticəsi olan prinsip. qara dəliyə düşən bir cismə nə baş verir? klassik bir cavab var. qara dəlikdən heçnə qurtula bilməz və qara dəliyə düşən hər şey yox olur. hər şey? bəs enerji? enerji yox ola bilməz axı. bir yandan ortaya informasiya paradoksu çıxır. qara dəliyə düşən cismin bilgilərinin enerji ilə birlikdə qorunması mütləqdir ancaq hawking radiasiyası ilə məlum olduki bir gün qara dəlik enerjisini təmamilə itirəcək, informasiya yox olacaq. hawkingin çıxışına qulaq asan yəhudi fizik susskind ortada səhv gedən bir şeylərin olduğunu başa düşüb məsələni həll etməyə çalışır. düşünün. belə bir düşüncə ortaya qoyulurki bəs enerji-informasiya qara dəliyin horizonunda qorunur. bəs birdən iki adam təsəvvür etsək və biri qara dəliyə tərəf gedib digəri uzaqdan mənzərəni izləsə nələr baş verəcək? qara dəliyə yaxınlaşan adam üçün zaman yavaşlayacaq və nəhayət zamanda donacaq. eyni zamanda sahib olduğu informasiya-enerji qara dəliyin horizonunda həkk olunacaq. beləliklə müşahidəçi iki vəziyyəti eyni anda görməlidir. belə bir şey isə mümkün deyil. bəs nə verir burda baş? -*

informasiya-enerji mütləq qorunmalıdır bəs qorunursa və qara dəlik horizonundadırsa eyni zamanda qara dəliyə düşən adamın zamanda donmuş vəziyyəti ilə horizona həkk olunan məlumatlarını görməli deyilik? görməliyik. bu isə mümkünsüzdü. onda birinci variant çıxıla bilmirsə(informasiya-enerjinin yox olmağı) ikinci variant- qara dəliyin horizonuna həkk olunan məlumatları oxuya bilməməyimiz işə düşür. oxumağımız mümkün deyil. hooft adlı fizik problemi həll edir və qara dəliyə düşən maddəyə nə olduğunu ortaya qoyur. deməli, qara dəliyin horizonu(hadisə üfiqi) iki ölçülü olduğu üçün informasiya horizona həkk olunmur əksinə üç ölçülü hologram yaradır. qara dəliyə düşən maddəyə nə olur olsun maddəyə aid olan məlumatlar üç ölçülü hologram şəklində qorunur. necə necə? üç ölçülü? bir dəqiqə! görəsən bizim həqiqət dediyimiz şeylər, kainat, uğrunda vuruşduğumuz dinlər, bayraqlar, biz hamımız hansısa qara dəliyn yaratdığı bir hologram ola bilərikmi? susskind və hooft kimi bir çox fizikə görə bəli.


kainatımızın nə olduğunu belə bilmədən, var olub olmadığımızı belə bilmədən və bəlkədə sadəcə yansıma olduğumuzu bilmədən necədə öz həqiqətlərimizi müdafiə edirik. həqiqət nədir?