1. təkamülünün son mərhələsində olan ulduz sinfindən daha biri: bəyaz cücə. gecələr başımızı qaldırıb izlədiyimiz ulduzlar nüvəsindəki hidrogeni termonüvə reaksiyaları ilə helyuma çevirir və enerji əmələ gəlir. bir başqa sözlə ulduzların aydınlanma mexanizmi eynşteynin məşhur tənliyinə əsaslanır: e=mc²

maddə enerjiyə, enerji isə maddəyə çevrilir. mərkəzindəki hidrogeni yeyib bitirən ulduz təkamülünün sonuna çatır və sürətlə genişləyməyə başlayır. sonrakı mərhələ nəgəng ulduzun kütləsindən və məkan-zamana təsirindən aslıdır. xaric təbəqəsi genişləyib bütün maddəsi mərkəzinə yığılan ulduz öz qravitasiya qüvvəsinə məruz qalıb içinə doğru çökməyə başlayır. ulduzun mərkəzindəki sıxlıq və temperatur daha da artır və hər şey ulduzun nə qədər çökməyə davam edəcəyindən aslıdır. çökmə müddəti nəticəsində ulduz təkamülünü tamamlamış ulduz sinfindən bir ulduza çevrilir ya da təmamilə məhv olur. ulduz ya ağ cücə olur, ya neytron ulduz ya da qara dəlik.

yaranan ağ cücə heç bir enerji mənbəyi olmadığı üçün milyard illər sonra qara cücəyə çevrilir.

(bax: chandrasekhar limit)