2. virtual private network. vpn həqiqi şəbəkə deyil, istifadəçinin kompyuterindəki vpn client proqramı tcp/ip protokollarından istifadə edərək virtual şəbəkəyə qoşulur. həmiş virtual şəbəkədə clientə local ip verilir. virtual şəbəkə isə public ip ilə internetə çıxır. beləliklə sizin həqiqi ip ünvanınız qoşulmaq istədiyiniz serverdə görünmür. ümumi bir yanlış anlama olaraq vpn-dən istifadə edərkən ip ünvanın tapılmayacağı düşüncəsi var. vpn-in internetə çıxdığı ip ünvanı qoşulduğunuz serverdə loglanır, əgər cinayət işi açılsa həmin vpndən bu tarixdə, bu vaxtda, bu sorğunu göndərənin kimin olduğu soruşula bilər, qanuni olaraq həmin şəbəkə bu bilgiləri verməlidir. bu bilgiləri verməyən vpnlər də var ki, bunlardan əsasən deep web-ə qoşulmaq üçün istifadə olunur.
(baxma: tor network)