40. quranın tanrısı allah həmişə təriflənmək, ucaldılmaq istəyir. kitabında deyir; 'məni ucaldın' , 'məni öyün', 'mən ucayam, təriflənməyə layiqəm və.s
'allah bir şeyin olmasını istəsə ona yalnız !ol'' deyər, o da dərhal olar' (al-i imran; 47)
indi belə düşünək, kimlər öyünər və niye öyünər?
bir sənətçi ortaya bir şah əsər çıxarmışdır, və hər kəs tərəfindən bəyənildikcə bu sənətçi qürur duyur, öyünür. ya da bir elm insanı bir xəstəliyin peyvəndini tapmışdır, və yaxud bir elm insanı həyatı asanlaşdıran bir kəşf və ya icad etmisdir, bunula qürur duyur, öyünür. bir idmançı medal qazanmışdır öyüner. bir ata övladının xoşbəxt və müvəffəqiyyətli həyatını gördükcə qürur duyar, öyünər.
insanların öyünməsi onların haqqıdır. öyünərlər, çünki etdikləri şey bir bacarıqdır. bunu elə sadə bir söz olaraq görməyin, o bacarığın təməlində uzun illər tökülmüş tər vardır, səbir vardır, çalışmaq, əzm, mübarizə vardır.
kimisi rəssam olmaq istəyər, kimisi skripka çalmaq , kimisi müəllim, həkim, zabit, kimisi dünyanı gəzmək istəyər. kimisi bacarar, kimisi bacara bilməz, amma bacaranlar qürur duyar, ətrafdan , təqdir, təşəkkür alar. öyünər.
universiteti bitirmiş və əlində diplomunu gurula tutan birini düşünün. o diplom 'ol' dəyincə olmadı. nə qədər əmək, zaman,keçdi ne qeder səbr edildi. nə kimi çətinliklərlə qarşılaşıldı, nələrlə mübarizə edildi. öyünmək o şagirdin haqqıdır.
bir sənətçi etdiyi nümayişinin sonunda minlərlə tamaşaçıdan böyük bir sevgi, hörmət və alqış alır.
bir elm insanı bir xəstəliyin müalicəsini kəşf edir və insanlıqdan hörmət, təqdir, təşəkkür alır.
onların haqqıdır.
ancaq gerçək sənətçinin, gerçək elm insanının çox əhəmiyyətli bir xüsusiyyəti vardır; ciddi bir xarakterə sahib olmaq.
siz heç bir sənətçi gördünüzmü ki desin: 'məndən gözəl skripka çalan yoxdur dünyada. mən çox ustayam, məni ucaldın. məni öyün, göylərə çıxarın, alqişlayın, çiçeklerim haradadır mənim? ey küncdəki sən niyə alqışlamırsan?' deyən bir sənətçi? elə bir sənətçi olsa başdan xarabdır o. bunları dediyi an onun sənətçiliyi orada bitər. millət 'alqış isteyirsan?senin kimi seviyyesizi yuxunda alqışlayarıq !' deyib oranı tərk edər.camaat yolda görsə 'uc burdan!' deyib keçər.
bir sənətçi özünə göstərilən sevgi, hörmət, alqış qarşısında yekexana olmaz, lovğalanmaz, etdiyini insanların başına qaxmaz. ciddi olar. aldığı sevgi, hörmət və alqışı təkrar tamaşaçıya hədiyyə edər. buna görə sənətçilər aldıqları alqış qarşısında tamaşaçıya (cəmiyyətə) hörmətlə əyilərlər.
yaxşı, allah nə edib ki ucaldılmaq övülmek isteyir?
''allah yaradıb''
ok amma bu bir 'bacarıq' deyil axi
'ol' dedi oldu.
bunun harası bacarıqdır?
bir vaxt itirdi?
eziyyet cekdi?
çətinliklərləmi qarşılaşdı?
mübarizəmi apardi?
yox.
'ol' dedi, oldu. (yaxşı ela ok amma kimə neyə 'ol' dedin? ortada daha bir şey yoxdur. o ayrı mövzu).
bir də lovğalanması nə mena verir? bir yaxşılıq etdinsə onu ikidə bir başa qaxmaq nə demekdir? ucaldılmaq, öyünülmək, qısacası alqış istəmək nə demekdir? bu necə bir ruh halidir?bu nece mudriklikdir?
üstəlik bir də əgər alqışlamayan olsa, onu işgəncəyə ezaba ducar etmek! bu necə bir ruh halıdır?
bele qeddar ozunu teriflemeyi seven bir tanri ürəkdən təriflənməyə, ucaldılmağa layiqdirmi?