21. sistemimiz şəxsiyyət yetişdirmir, kukla yetişdirir. bir müəllimimiz vardı. çox savadlı idi, lakin adam deyildi. ən sadə şəxsi və etik qaydalardan xəbəri yox idi.

yaponiya təhsilində 1-2 örnək verim ki, daha yaxşı anlaşılsın demək istədiklərim.

1) təhsil sistemi şəxsin özünü sorğulaması üzərinə qurulub.
2) büdcənin 12% təhsilə, 8% hərbi xərclərə ayrılır
3) məktəblərin 90% gimnastika və 75%-də üzgüçülük hovuzu var (sağlam ruh, sağlam bədən/sosiallıq)
4) ən önəmli məqamlardan biri – yaponiya məktəblərində xadimə/təmizlik işçiləri yoxdur. bu işləri şagirdlər görür. nəticə olaraq məktəbi özləri təmizləyəcəkləri üçün kirlətməməyi öyrənirlər.
5) məktəblərdə dövlət tərəfindən təmin olunan günorta yemeyi verilir. lakin məktəblərdə yeməkxana yoxdur. şagirdlər və müəllimlər eyni yeməkləri yeyirlər .şagirdlər yeməklərini alıb sinif otağında yeyirlir. yeməkxananın olmaması şagirdlərin kollektivlə işləmə bacarığı və sosial davranışlarını gücləndirir.

gördüyümüz kimi, yaponlar təhsil verərkən insan yetişdirir. biz isə sadəcə təhsilə fokuslanırıq (onu da bacarmırıq). nəticədə isə ən yaxşı halda savadlı yetişən birisi də (adətən) fərd kimi normal formalaşmamış olur.