1. ioniyalılar, eramızdan əvvəl 1100 – ci illərdə egə dənizi sahillərində qərbi anadolu – izmir böyük menderes çevrələrində qurulmuş topluluq. paytaxtı izmir foça, efes, milet, bodrum və başqa şəhərlər olub.
eramızdan əvvəl 546 – cı ildə digər xalqları olduğu kimi bu satraplarıda farslar tərəfindən süuta uğradılıb.
ioniyalıları dövlət idarə forması demokratiya idi. şəhər dövlətləri konferedasiya ilə idarə edilirdi. dəniz ticarətinə və kənd təsərrüfatına dayalı, soylu-qul ayrımı olan bir sosial-ekonomik yapısı var imiş.

çox tanrılı bir dini inanca sahib olan zaddılar ioniyalılar.
müəllimlər əlifba belə istifadə edirmişdilər.
ilayda və odesia dastanları, ilk elmi əsərləridir
ionların planlı şəhər düzəni və artemis məbədi kimi önəmli memarı əsərlər vardır tarixçi mərzbanlara görə.

mədəniyyətə verdiyi xeyirlər isə əziz yazarlar: tales, pifaqor, öklid, hipokrat, diyojen, heredot, homeros kimi adamlardı.