5. alamut qalasını məskən tutan ismaili təriqətinin üzvlərinə verilən ad. professional qatiller, tarixin ilk terror təşkilatının üzvləri. səlcuq sultanlığı dövründə fəaliyyət göstərmiş, təxminən 1091-də qurulmuş, hasan sabbah və ondan sonra onun oğlunun liderliyində dövrünün məşhur dövlət adamlarına, xristian xaçlı ordusunun generallarına qarşı suiqəsdlər etmişlər. dünyada bugün illimunati necə görülürsə, xaşxaşilər də elə görülürdü o vaxtlar. monqol xanı hülakü xan tərəfindən 1257-də alamut qalasının alınması ilə dağılışmış, daha sonra 1265-də məmluk xanı baybars tərəfindən isə suriyadakı xaşxaşilər də məğlub edildikdən sonra tarix səhifəsindən silinmişlər.

xaşxaşilərin ən qorxuducu xüsusiyyəti, suiqəsd etdikdən sonra qaçmamaları ya da özlərini öldürmələri idi. bəzən 5-6 il suiqəsd edəcəkləri şəxsi izləyir, onun yanında normal işçi kimi işləyirdilər. həyatlarını sadəcə olaraq bir vəzifə üçün, bir qətl üçün vasitə olaraq görmələri tarixdə müəyyən spekulasiyalara səbəb olmuş, onların ruh halı və sədaqəti anlaşılmağa çalışılmışdır. bu ruh halını izzah edən ən məşhur versiya isə marko polonun versiyasıdır. marko polo səyahətində gördüklərini belə izzah etmişdir: təriqətə qatlan insana xaşxaş verilir, daha sonra onu "cənnət" deyilən yerə aparırlar, burada çılpaq qadınlar, gözəlliklər, içki və hər cür zövqü görən insan yenidən bunları yaşamaq istəyir. hasan sabbah da cənnətə getmək üçün onun dediklərini etməsi gərəktiyini bildirir. bundan sonra gənc fədai hər şeyə razı olur, sadiq bir qatil olur. bu versiyanın şübhəli olmasının səbəbi isə hasan sabbahın 1124-də ölməsi, marco polonun isə 1254-də anadan olmasıdır. rəvayətin düzgünlüyü hələ də şübhəlidir.