60. keçən dəfə "tanrı sevgidirmi?" başlıqlı mövzu açmaq istədim. amma əfsuzlar olsun ki, moderatorlar buna icazə vermədilər. eybi yox. mən niyə bu mövzunu açmışam. çünki müşahidələrə əsasən fanatik olmayan və düşüncəsi ciddi olan şəxslər tanrını sevgi hesab etməklə, belə bir inam nümayiş etdirirlər. görəsən onlar nə axtarırlar? niyə dünən hökm edən tanrı, bu gün gül-çiçək çələyinə dönüşüb, sevgi oldu? bəlkə sevgi olan tanrı obrazı elə atadır? ata sevgisindən yaxa qutara bilməyən övlad böyüyub başa çatdıqdan sonra onun hökmlərindən uzaqlaşır. gənclik bitir və yetkinlik dönəmi başlayır. çox insanlar uşaqlıq dövründə ilişdiyindən daima hökm edən və onun istədiyi övlad olmaq çabası ilə yaşayırlar. sanki bir mənzərə yaranır ki, yetkinləşmiş və uşaqlıq illərində qalan övlad özünü isbat etmək üçün atanın (tanrının) gözündə layiqli övlad (mömin) olmağa çalışır və bunu bacarmadıqda özünə xüsusilə qızlar atalarına oxşar erkək axtarışına çıxırlar. (ona görə də azərb. qadınları ailə münasibətlərində itaətkar olmağa meyillidirlər). qadınlar çəkdiyi əzablarına baxmayaraq, öz həyat yoldaşındakı gördüyü ata obrazından razıdır. etiraz edə bilər amma müqavimət göstərmir. bu minvalla bu tanrıya adlanan sevgi davam edir. sevgi adlanan şey çox şeyləri bərbad edir. azadlığımızı əlimizdən alaraq, əxlaqlı olmaq və itaətkar ya hökm edənə çevirir. qadınlar itaərkarlığa, kişilər isə hökm edənə çevrilir. bizim bir insan olaraq inkişaf etməməyimiz və uşaqlıq dönəmində olduğu kimi qorxulardan azad olmadığımıza görə sığınacaq axtarırıq və bunu tanrıda (ata) görürük. yetkinləşmək artıq tanrıdan imtina etmək, özünə xidmət etməkdir. sevgi məhz özünə xidmətdir.(meyster ekxart:
"beləliklə, əgər mən tanrıya qovuşurumsa və o məni özü ilə birləşdirirsə, deməli mən tanrıda yaşadığım üçün, bizim aramızda fərq yoxdur... bəziləri tanrını görə biləcəklərini uydurur, sanki o ordadır, onlar da burda. lakin bu mümkün deyil. tanrı və mən birik. tanrını dərk etməklə, mən onu özümə yaxınlaşdırıram. tanrıya sevgidə mən ona nüfuz edirəm.") səhv anlamayın, mən burda özünə sevgini narsizm kimi yox. şüurlu eqoist olmağı nəzərdə tuturam. yəni güzgüyə baxarkən, özümə tutarlı sübutlar taparaq tənqid edirəm. daima özümü çox bilən yox, az bilən hesab edirəm. çünki əslində çox bildiyini iddia edən insan, özünü dərk etməyən insandır. insan dünyanı ancaq hərəkətdə olarkən dərk edə bilər. insan bütün ömrünü tanrıda sevgi axtarmaqdansa, öz uşaqlıq illərini araşdırıb, səyahət etməli və nəticədə özünün travmalarını tapmış olacaq. əgər onun iradəsi varsa, o travmaları aşacaq və nəticədə yetkin insan olacaq. beləliklə insan yetkin olmaqla tanrını yəni atanı məhv etmiş olacaq.