1. insanın öz daxili psixi hadisələrini müşahidə etməsi, özünümüşahidə. introspeksiya psixi fəaliyyətin ən yüksək forması ilə- insanın ətraf gerçəkliyi dərk etməsi ilə, insanda daxili həyəcanlar, hisslər aləminin fərqləndirilib seçilməsi ilə, hərəkət, fəaliyyət üçün daxili normanın formalaşması ilə bağlıdır. introspeksiyaya yalnız şüurlu dərk edilmişlər mənsubdur. introspeksiyanın nəticələri insanların öz fikirləri, hissləri haqqında rəyləri formasında ifadə oluna bilər. idealist psixologiya introspeksiyanı psixi hadisələri öyrənməyin yeganə və yaxud əsas metodu hesab edir, guya bu metod həmin hadisələrin mahiyyətinə nüfuz etməyə imkan verir. materialist psixologiya belə hesab edir ki, introspksiyanın məlumatları özünün idraki əhəmiyyətinə görə bilavasitə idrakın hüdudlarından kənara çıxmır və bu məlumatların mahiyyətini öyrənmək üçün ciddi obyektiv metodlar lazımdır. beləliklə də, elmi psixologiya üçün introspeksiya psixoloji tədqiqatın istər metodu kimi və istərsə də onun obektlərində biri kimi çıxış edir.