1. tökmə istehsalatı – maşınqayırmanın əridilmiş metalı xüsusi qəliblərə tökməklə çeşidli pəstahlar və ya detallar hazırlanması ilə məşğul olan sahəsidir. qəliblərin daxili boşluqları pəstahın (detalın) xarici görünüşü ilə eyni olur. soyutma zamanı qəlibə tökülmüş metal bərkiyərək içərisinə töküldüyü boşluğun görünüşünü saxlayır. alınan son məlumata (qəlibdən çıxarılan) tökük deyilir. əridilmiş metalın kristallaşma və sonraki soyuma proseslərində töküklərin mexaniki və istismar xassələri formalaşır.
tökmə üsulu ilə kütləsi bir neçə qramdan 310 t-a, uzunluğu bir neçə santimetrdən 20 m-ə, divarlarının qalınlığı 0,5÷500 mm-ə qədər olan müxtəlif konstruksiyalı töküklər ( silindlər bloku, pistonlar, dirsəkli vallar, reduktorların gövdələri və çanaqları, dişli çarx, dəzgahların gövdələri, yayma dəzgahlarının gövdələri, turbin kürəkləri və s.) istehsal edilir.
töküklərin hazırlanması üçün bir sıra tökmə üsulları tətbiq edilir. məsələn, torpaq qəliblərə tökmə , nazik qabıqlı qəliblərə tökmə , əridilən modellər üzrə tökmə, kokilə tökmə, təzyiq altında tökmə, mərkəzdənqaçma üsulu ilə tökmə, fasiləsiz tökmə və s. tökmənin bu və ya digər növünün tətbiq sahəsi istehsalın həcmindən , töküklərin ölçülərinin qiyməti və həndəsi dəqiqliyindən , səthlərin girintili-çıxıntılığına verilən tələblərdən , iqtisadi məqsədəuyğunluğundan və digər amillərdən asılır.