2. fevralın 9-undan 10-una keçən gecə, 1828. il qacarlar və rusiya imperiyası arasında azərbaycan əsilli qacarlar sülaləsinin və müstəqil azərbaycan xanlıqlarının torpaqlarının bölüşdürülməsi haqqında abbas mirzə qacar, fətəli şah qacar və ivan paskeviç arasında imzalanan müqavilə. müqaviləyə görə, araz çayından şimaldaki ərazilər rusiyanın, cənubdaki ərazilər isə qacarların hakimiyyəti altında olmalı idi.
qacarların hakimiyyətini pəhləvilər alır və azərbaycan demokratik respublikasıdan sonra ssri yaranır, ikiyə bölünmüş xalq artıq bir-birlərinin ərazisinə keçmək hüququnu tam itirir. 1945.ildə cənubda yaranan azərbaycan milli höküməti isə sadəcə 1 il müstəqil qala bilir, iran tabeliyinə keçir.

bu gün də bu müqavilənin nəticəsi olaraq, türk və talış millətlərinin daxil olduğu azərbaycan xalqının əhalisinin çoxu iki müxtəlif dövlətin ərazisində yaşayırlar.
türkmənçay müqaviləsində bölüşdürülən ərazilər (bir qismi və ya bütünü) günümüzdə iranın, azərbaycanın, ermənistanın, rusiyanın, gürcüstanın, türkiyənin torpaqlarıdır.