7. təməl insan hüquqlarından biridir. necə ki, insanın yaşamaq, təhsil almaq hüququ varsa, məcburi hərbi xidmətə getməmək hüququ da olmalıdır. insanın doğulduğu ölkədə olan qanunlar hərbi xidməti məcburi hala gətirə bilər amma bu fərdin azadlığına əsla xələl gətirməməlidir. insan həyatı hərbi xidmətdə vaxt və hətta can itiriləcək qədər dəyərsiz deyil!
2016-cı ildə çıxan *hacksaw ridge* filmi də bu mövzudan bəhs edir. film real hadisələr əsasında çəkilib. ikinci dünya müharibəsi zamanı abş-ın həmin dövrün ən güclü dövlətlərinə müharibə elan etməsi zamanı səfərbərlik elan olunmuş və abş vətəndaşları kütləvi surətdə orduya cəlb olunmuşlardır. amma həmin vaxtlarda belə vicdani rədd'cilər orduya çağırılmamışdır. nəticə olaraq deyə bilərəm ki, fərd dövlətdən üstündür. dövlət süqut edər, yenidən qurular amma insan ölər, bir daha geri gəlməz.