39. insanın istədiyi hər şeyi etməsi deməkdir. bir də təkrar edirəm, insanın istədiyi hər şeyi etməsi deməkdir. o ki qaldı başqalarının azadlığına qədər olmağı, o dövlətin yarannasından sonra olur. yəni insanlar hər istədikləri şeyi edə bilirlər, ancaq bəzi şeylər var ki, həmin şeylərin onlara qarşı olmasından qorxurlar. məsələn, dövlət olmamışdan insanlar istədikləri hər şeyi edə bilirdilər. ancaq, meşədə kiminsə onları vurub öldürməsindən qorxurdular. buna görə də özlərinə qarşı edilməsini istəmədikləri hərəkətləri özləri də etməməklərinə söz verdilər və bir müqavilə bağladılar. bu müqaviləyə görə öz azadlıqlarından bir qismini kəsib müəyyən bir şəxsə verirlər, hansı ki, bu şəxs onların əvəzinə onları qoruyacaq. bu da olur ictimai müqavilə. yəni, bizim azadlıq dediyimiz şey konustitusiyada müəyyən olunmuş azadlıqlardır. bu da məhdudlaşdırılmış azadlıqdır. məsələn, bizə qarşı hər hansı qeyri-qanuni hərəkət baş versə biz özümüz mühakimə etmirik məhkəməyə veriririk. bu o deməkdir ki, özümüzün mühakimə etmək azadlığını müəyyən şəxslərə veririk. yəni, indi insanların haqqında danışdığı azadlıq dövlət tərəfindən məhdudlaşdırılmış azadlıqdır.