1. (baxma: opec)

neft ixrac edən ölkələr tərəfindən neftin qiymətinin tənzimlənməsi məqsədi ilə yaradılan təşkilat. bu təşkilatın üzvləri iqtisadiyyatı əsasən neftdən asılı olan dövlətlərdir.

1960-cı ilin sentyabr ayında bağdadda keçirilən konfransda yaradılıb. ilkin mərhələdə təşkilata 5 ölkə üzv olub. bunlar iran, iraq, küveyt, səudiyyə ərəbistanı və venesueladır.

təşkilatın qərargahı vyanada yerləşir və hal-hazırda 14 üzvü var: anqola, ekvador, ekvatorial qvineya, liviya, nigeriya, əlcəzair, iran, iraq, küveyt, qabon, qətər, səudiyyə ərəbistanı, birləşmiş ərəb əmirlikləri və venesuela.

təşkilatda ərəblərin üstünlüyünün olması bəzən neft qiymətlərinin artırılması ilə israilə dəstək verən ölkələrə qarşı silah olaraq istifadə edilir. lakin neft gəlirlərinin əksəriyyəti ölkələrin inkişafına deyil, israili dəstəkləyən ölkələrdəki banklara qoyulduğuna görə bu silah işləyə bilmədi.

1982-ci ildə qərb ölkələrinin alternativ enerji mənbələrindən yapışması opec ölkələrini çətin vəziyyətə saldı; həm neft qiymətləri düşdü, həm də neft istehsalı azaldı.

bu təşkilat hal-hazırda ürəkaçan vəziyyətdə deyil. həm 80-ci illərin iran-iraq müharibəsi, həm səudiyyə ərəbistanının sözünün keçməməsi, həm də qərb ölkələrinin neftə olan ehtiyacının azalması təşkilatın mahiyyətinin itirilməsinə gətirib çıxarıb.