1. (bax: gənc verterin iztirabları)

johann wolfgang von goethe nin ən məşhur və ona şöhrət qazandıran məktub romanıdır. əsər nişanlı lotteyə aşiq olan gənc wetherin dilindən dostu wilhelmə məktublar şəklində yazılıb və çap olunduğu ildə də (bax:1774) ən çox satılan kitablardan olub. hal-hazırda da ədəbiyyatın incilərindən sayılır bir çox siyahıda ilk sıralarda yerini tutur. çap olunduğu ildə də insanlar üzərində təsiri böyük olmuş, qeydə alınan intiharların sayında ciddi artış nəzərə çarpmışdır. (bax: verter effekti)

hətta bu fenomen o qədər yayğınlaşır ki, bir çox ölkələrdə həmin dövrdə əsərin çapına qadağa qoyulur.
bununla yanaşı əsərdə verter getdiyi bir dəvətdə mavi pencək və sarı şalvar geyindiyini təsvir edir. əsərin kütlə üzərində təsirlərindən biri də almanya küçələrinin mavi pencək və sarı şalvarlı gənclərlə dolub daşması olub -*
əslində goethe wertherin diliylə öz platonik sevgisi charlotte buff-a olan eşqini ifadə edir.