1. (baxma: alexandria)
e.ə. 4-cü əsrdə(332ci il) əsasə qoyulmuş, makedoniyalı isgəndərin şərəfinə misirdə salınmış şəhər.
böyük fatehin adına iranda, hindistanda da isgəndəriyyə şəhərləri salınsa da, ən əzəmətli və möhtəşəmi misirdəki isgəndəriyyə imiş.
heron, pifaqor, isgəndəriyyəli hipatiya, evklid kimi dahilər isgəndəriyyə məktəbində çalışmışdır.

isgəndəriyyə antik dövrdən sonraki dövrdə də xristian teoloqları arasında ən vacib bir mədəniyyət mərkəzi kimi mövcud olmuşdur. burada açılmış məktəb qısa bir zamanda öz qapılarını xristianlara açır. isgəndəriyyə osmanlı imperiyası dövründə konstantinopoldan sonra ən önəmli şəhərlərdən idi. 619-cu ildə misir sasanilər tərəfindən tutulur, ancaq 628-ci ildə bizans dövləti önu geriyə qaytarır. 642-ci ildə şəhər ərəblər tərəfindən tutulur və həmişəlik müsəlmanların əlinə keçir.

(baxma: iskəndəriyyə mayakı)
(bax: isgəndəriyyə kitabxanası)