3. qeyri-insani şərtlərə sahib bir ölkədə yaşamamaq haqqı yaşamaqdan üstün olduğu halda belə, ölkəni bu gündə qoyub getməyi qeyri-etik hesab edirəm. təhsili, gələcək arzuları və ailəsi üçün getmək istəyənlərin iliklərinə qədər bu ölkəni tərk etməyə haqqı var. fəqət nisbi savadı, yalnız öz-özünü dolandırmağa kifayət edəcək maddi imkanı və müəyyən bir idealı olan insanların birləşərək maarifçiliyin genişlənməsi uğrunda mübarizə aparmasına daha çox üstünlük verirəm. finlandiya 20-ci əsrin əvvəllərində, sözün əsl mənasında zibilliyin və bataqlığın fiziki təzahürü idi, o cür vəziyyətdən isə maarifçiliyin köməyilə çıxdı. bir ölkə yaxşı bir idarəetmə sisteminə sahib ola bilər fəqət xalqı ali şüura sahib olmadığı müddətçə bir gün o idarəetmə sistemi onun özünə qarşı mübarizə aparan bir zorakılıq aparatına çevriləcək. bir sözlə platonun da dediyi kimi, demokratiya ancaq savadlı cəmiyyətlər üçün real olmalıdır, əks halda demokratiya oliqarxiyaya çevriləcək.